تأملی معرفت‏شناختی بر آموزش درس «علوم تجربی» با تکیه بر دیدگاه ویتگنشتاین دوم

نویسندگان

1 مدرس مدعو، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد، رشته تاریخ و فلسفه آموزش و پرورش، دبیر، زنجان، ایران

doi
چکیده

هدف این پژوهش، بررسی معرفت‎شناختی آموزش درس «علوم تجربی» با تکیه بر دیدگاه ویتگنشتاین در باب معرفت انسان است. برای رسیدن به این هدف از روش تحلیل مفهومی (ارزیابی ساختار مفهوم) و روش استنتاجی پیش‌رونده استفاده شده است و سعی شده تا از طریق تحلیل آرای ویتگنشتاین در کتاب پژوهش‎های فلسفی و درباب یقین، ماهیت علوم تجربی از منظر او مورد بررسی قرار گیرد و سپس دلالت‎های آن در زمینه آموزش این علوم در مدارس استنتاج شود. یافته‎های پژوهش نشانگر آن است که موضع ویتگنشتاین دوم در باب علوم تجربی مخالف اثبات‎گرایی بوده و از طریق ارائه تمثیل «بستر رودخانه» در باب معرفت انسانی، تلقی بدیعی در باب علم را شامل می‎شود که دور از نقدهای بنیادگرایی و نسبی‎گرایی است. بر اساس این نظریات، آموزش علوم تجربی باید با توجه به ارتباط پویای آن با علوم انسانی و سازه‎های اجتماعی و فرهنگی صورت گیرد و در آموزش این علوم باید به تاریخ و جامعه‎شناسی علم توجه ویژه داشت.