فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با کشف نخستین آثار از گورسپاری مردگان در دوران پارینه‌سنگی، موضوع پر اهمیت وجود تدفین در میان برخی از جوامع پیش‌ازتاریخ، به‌ویژه نئاندرتال‌ها مطرح شد. این دیدگاه همواره مورد بحث بوده و نظرات متفاوتی را درپی داشته است. از میان گونه‌های انسانی پدیدار شده‌، شواهد قابل‌توجهی از تدفین گونۀ نئاندرتال که در دورۀ پارینه‌سنگی میانی در سراسر اوراسیا می‌زیسته است، به‌دست آمد. در نوشتار پیش‌رو افزون‌بر، برشمردن ویژگی‌های گوناگون و توانایی‌های شناختی نئاندرتال‌ها که رفتار آئینی و پیچیدۀ تدفین مردگان یکی از مهم‌ترین آن‌ها به‌شمار می‌آید، برخی از محوطه‌های دارای بقایای تدفین نئاندرتال انتخاب شده و بقایای انسانی به‌جای‌مانده و فضای تدفین درون آن‌ها مورد سنجش و بررسی گرفته است. گفتنی است، بحث تدفین نئاندرتال‌ها بحثی پیچیده و تا اندازه‌ای مبهم بوده و موضوع اصلی پژوهش پیش‌رو نیست. این پژوهش در پایان به این پرسش پاسخ می‌دهد که بر چه اساسی باید موقعیت محل ایجاد کارگاه کاوش در غار یا پناه‌گاه صخره‌ای را انتخاب کرد و در حقیقت پیش‌زمینه‌ای به باستان‌شناس ارائه دهد که به‌طور معمول کاوش در غار را از کدام نقطه شروع کند؛ به‌طور مثال، اگر در پایان به این نتیجه برسیم که در بیشتر غارها بقایای انسانی معمولاً در قسمت‌های پیشین آن قرار داشته‌اند، کاوش خود را از این ناحیه آغاز کنیم. در این‌زمینه با درنظر گرفتن فرم، نقشه و در برخی موارد برش یا سکشنی که از هر محوطه موجود بوده است و نیز تقسیم‌بندی آن‌ها به چهار بخش هم‌اندازه، نقاط وجود بقایا شناسایی شدند. در پی آن، مشاهده شد که به‌طور متوسط بقایا درکدام ناحیه از غارها یا پناه‌گاه‌ها بیشتر و در کدام قسمت‌ از آن‌ها کمتر بوده است. این روند به‌طور جداگانه و در بازه‌های زمانی و مکانی مختلف بررسی شد و تنوع و تغییرات آن در طول زمان و در گسترۀ جغرافیایی زیست نئاندرتال‌ها مورد مطالعه قرار گرفت. بر این‌اساس نئاندرتال‌های 130 تا 70 هزار سال پیش و نئاندرتال‌های 70 تا 40 هزار پیش و هم‌چنین نئاندرتال‌های اروپا و آسیا به‌طور جداگانه مورد بررسی قرار گرفتند تا مشخص شود هر گروه از آن‌ها پیکر درگذشتگان خود را معمولاً در کدام قسمت از غارها یا پناه‌گاۀ صخره‌ای‌ قرار می‌داده‌اند.