بررسی تحلیلی رقابت‌های سیاسی و اقتصادی انگلستان و روسیه در خلیج‌ فارس(1820-1907م)

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ دانشگاه اصفهان

2 دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه اصفهان

3 کارشناسی ارشد مطالعات خلیج فارس از دانشگاه اصفهان

doi
10.22103/jis.2018.2109
چکیده

خلیج‌ فارس در طول تاریخ پرفرازونشیب خود همواره به‌عنوان یکی از مناطق مهم و استراتژیک موردتوجه کشور‌های منطقه‌ای و فرا منطقه‌ای قرار داشته است. این کشورها همواره سعی داشته‌اند جایگاه سیاسی و اقتصادی خویش را در این منطقه ارتقاء بخشند. در سال‌های 1820 تا 1907 م، خلیج‌ فارس صحنه رقابت بین‌المللی گردید. رقابت انگلستان و روسیه به‌عنوان دو قدرت جهانی در سدۀ نوزدهم و اوایل سدۀ بیستم در ‌خلیج‌ فارس بخش مهمی ‌‌از تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی این منطقه است. هدف این پژوهش پرداختن به این مسئله است که چه عواملی سبب شد ‌خلیج‌ فارس در طی سال‌های 1820 تا 1907 م. صحنه رقابت سیاسی و اقتصادی انگلستان و روسیه گردد. در راستای پاسخ به این سؤال تلاش می­شود که با استناد به منابع اصلی و پژوهشی و به شیوه توصیفی و تحلیلی موضوع مورد بررسی قرار گیرد و به نظر می‌رسد که با توجه به موقعیت ژئوپلیتیک خلیج‌ فارس و نزدیکی آن به هند، باعث گردید که انگلستان در راستای حفظ منافع سیاسی و نظامی خود در این منطقه و روس­ها در راستای دست‌یابی به منافع جدید، به رقابت جدی پرداخته، که نهایتاً با تسلط کامل انگلیس بر این منطقه و خروج روس­ها از آن در سال 1907 م به پایان آمد.