طراحی و تبیین الگوی راهبردی مدیریت جهادی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکترای مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

doi
چکیده

جریان انقلاب اسلامی و رویدادهای پس از آن، به شکل‌گیری نوعی رفتار، فرهنگ و سبک مدیریت سازمانی منجر شد که بعدها به‌عنوان کار و مدیریت جهادی تعبیر گردید. با اینکه در خصوص مدیریت جهادی تحقیقات متعدد صورت گرفته، اما کمتر پژوهشی با نگرش راهبردی، الگویی برای مدیریت جهادی ارائه نموده است. لذا هدف اصلی این پژوهش، طراحی الگویی راهبردی جهت تبیین عناصر و ویژگی‌های مدیریت جهادی است. پژوهش حاضر بر مبنای دستاورد تحقیق از نوع تحقیقات کاربردی- توسعه‌ای بوده که با رویکرد آمیخته (ترکیبی از روش‌های کیفی و کمی) انجام پذیرفته است. جامعه آماری تحقیق، خبرگان، اندیشمندان، صاحب‌نظران و مدیران حوزه مدیریت جهادی بوده که تعداد 100 نفر از آنان به‌عنوان نمونه پژوهش در نظر گرفته شدند. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش‌های کیفی و کمی نظیر روش معادلات ساختاری استفاده شد. یافته‌های پژوهش حاکی از این است که مفهوم مدیریت جهادی در سه حوزه اصلی انسان، سازمان و جامعه شکل می‌گیرد و انعکاس و بازتاب آن نیز در سه بعد رفتاری، ساختاری و زمینه‎ای است. بُعد رفتاری (زیرمجموعه رفتار انسان)؛ شامل چهار ویژگی «اخلاق جهادی»، «کار و عمل جهادی»، «تفکر جهادی» و «روحیه جهادی» است. این ویژگی‌ها نشان‌دهنده رفتار انسان (و به‌ویژه مدیران جهادی) در مجموعه سازمان می‌باشند. بُعد ساختاری در زیرمجموعه سازمان با دو ویژگی «ساختار سازمانی» و «تحول سازمانی» معرفی شد. بُعد زمینه‌ای نیز در فرآیند مدیریت جهادی در پنج ویژگی اقتصادی، سیاسی، علمی، فناوری، اجتماعی- فرهنگی و محیط‌زیست از دید محیط‌شناسی و با نگاه توانمندسازی تعریف ‌شده است.