طراحی و اعتباریابی الگوی بازمهندسی فرآیندهای آموزشی دانشگاه (رویکرد سازمان ناب)
نویسندگان
1 مدیر گروه آموزشی
2 معاون آموزش دانشکده
3 مدیر تحصیلات تکمیلی معاونت آموزش دانشگاه
4 مشاور امور بین الملل دانشگاه
doi
چکیده
در چند دهه گذشته رویکرد ناب بهعنوان یک روش بهینهسازی و بهبود مستمر فرآیندهای سازمانی شناختهشده است که در صورت استقرار موفقیتآمیز آن، توسعه پایدار سازمانها از طریق بهبود مستمر فرآیندها و رضایت مشتریان فراهم میشود. هدف پژوهش طراحی و اعتباریابی الگوی بازمهندسی فرآیندهای آموزشی دانشگاه براساس الزامات سازمان ناب با استفاده از رویکرد پژوهشی آمیخته اکتشافی بوده است. در بخش کیفی، جامعه آماری متشکل از خبرگان و مسئولان اجرایی دانشگاهی مرتبط با فرآیندهای آموزشی دانشگاه بود که تعداد 18 نفر از آنها بهصورت هدفمند انتخاب و بهصورت نیمه ساختاریافته مورد مصاحبه قرار گرفتهاند. برای تحلیل دادهها از تکنیک تحلیل مضمون (تم) و برای اطمینان از روایی پژوهش، از روش بررسی توسط اعضاء (مصاحبه شوندگان) و چند سویهنگری منابع دادهها و برای محاسبه پایایی کدگذاریهای انجام شده، از روشهای پایایی باز آزمون و پایایی توافق درون موضوعی (توافق بین دو کدگذار) استفاده گردید. تحلیل دادههای کیفی نشان داد، تعداد 47 کد توصیفی(مضمون سازمان دهنده) شناسایی شد که نهایتاً به 7 تم اصلی (مضمون فراگیر) شامل فرآیندهای تدوین برنامه کلان آموزشی دانشگاه، گسترش کمّی و کیفی آموزشی دانشگاه، تدوین و بازنگری برنامه درسی، شناسایی، جذب، گزینش، پذیرش و ثبتنام دانشجویان، یاددهی و یادگیری، نظارت و تضمین کیفیت یاددهی/یادگیری و فرآیند دانشآموختگی و ارتباط با دانشآموختگان تبدیل گردید. در بخش کمّی پژوهش، برای اعتباریابی الگو از روشهای روایی محتوایی(CVR) و(CVI) و بررسی روایی آزمون ساخته شده از طریق روایی سازه (تحلیل عاملی تأییدی) با استفاده از تحلیل مسیر و نرم افزار آماری لیزرل استفاده شد. نتایج نشان داد هر یک از ابعاد و مؤلفههای تشکیل دهنده الگوی بازمهندسی فرآیندهای آموزشی دانشگاه براساس الزامات سازمان ناب از اعتبار مناسبی برخوردار است.