اهمیت و چالشهای حقوقی مستعارسازی داده‌ها؛ با نگاهی به اصول پردازش داده‌های شخصی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، حقوق خصوصی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه تهران.

doi
10.48308/eclr.2025.239058.1143
چکیده

در تمام کشورها و در قوانین حمایت از داده‌های شخصی، به‌دلیل گسترش حجم پردازش داده‌ها توسط شرکت‌های مختلف، اصول خاصی مثل اصل مشروعیت، صحت و امنیت، محدودیت هدف و کمینه‌سازی، پیش‌بینی شده‌ است تا نقض حریم داده‌های شخصی به حداقل برسد. علاوه‌بر این در اسناد مذکور، به برخی روش‌های فنی نیز برای پردازش امن داده‌های شخصی، ازجمله مستعارسازی داده‌ها، اشاره شده‌ است. باوجود این، به‌دلیل عدم پرداخت کافی به جزئیات این روش‌ها و ابزارها در قوانین کشورهای پیشرو یا سکوت قانون در کشورهایی مثل ایران، درمورد نحوه اجرای صحیح، آثار و کارکردها، ابعاد اقتصادی و نحوه نقش‌آفرینی فرایندهایی مانند مستعارسازی در جهت رعایت اصول پردازش داده‌های شخصی، ابهامات بسیاری وجود دارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، با استفاده از منابع کتابخانه‌ای مکتوب و دیجیتال، ضمن بررسی روش‌های فنی و الزامات خاص انجام مستعارسازی به‌شکلی کارآمد، در تلاش برای پاسخ‌گویی به این سؤال اصلی خواهد بود که فرایند مذکور، چگونه و تا چه حد، با اجرای دقیق اصول قانونی پردازش داده‌ها مرتبط است؟ یافته‌های این نوشتار نشان‌دهنده این موضوع‌اند که مستعارسازی به‌رغم کاستن از پیوند مستقیم داده‌ها با زندگی شخصی و هویت افراد، به‌تنهایی برای رعایت اصول قانونی پردازش کافی نیست؛ به‌ویژه اگر با عدم رعایت موارد فنی، به‌نحوی قابل کدگشایی، انجام پذیرد؛ البته از ترکیب مستعارسازی با روش‌های دیگری مثل رمزگذاری داده‌ها، می‌توان از رعایت اصول پردازش، تا حد زیادی مطمئن شد