بررسی مهمترین عوامل موثر بر توجه به مدیریت خاک، براساس دیدگاه کشاورزان شهرستان کهنوج
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناس ارشد علوم و مهندسی خاک، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران.
2 دانشیار، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران.
3 دکتری (همکار پژوهشی)، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران.
4 استادیار، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران.
5 استادیار، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران.
doi
10.22034/emj.2025.721642چکیده
مسیر کنونی رشد جهانی جمعیت و بهرهبردار بشر از اجزای طبیعت، بدون توجه به توسعه پایدار، آینده روشن و امیدوارکنندهای را برای اکوسیستمها ترسیم نمیکند. اغلب، جدای از طبیعت انسانی و سودجویانه، عدم آگاهی از اهمیت شیوههای مدیریت پایدار به روندهای مخرب فعلی کمک کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی مهمترین عوامل موثر بر مدیریت خاک، براساس دیدگاه کشاورزان شهرستان کهنوج در جنوب استان کرمان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش تحقیق توصیفی از نوع همبستگی است. در این تحقیق از دو روش برای جمعآوری اطلاعات استفاده شد، روش گردآوری اطلاعات مربوط به ادبیات تحقیق، روش کتابخانهای شامل کتب و مقالات مختلف و نشریات داخلی و خارجی بوده و نیز روش پرسشنامهای برای آزمون فرضیهها به منظور جمعآوری اطلاعات مورد نیاز در این تحقیق مورد استفاده قرار گرفت. جهت تعیین پایایی ابزار تحقیق، از روش آلفای کرونباخ استفاده شد. در نتیجه ضریب پایایی پرسشنامه حدود0/78 به دست آمد. جامعه آماری این تحقیق توصیفی-همبستگی، کشاورزان ساکن روستاهای شهرستان کهنوج بود. نمونهگیری با روش چند مرحلهای انتخاب شد. در نهایت به تناسب حجم نمونه و تعداد کشاورزان هر روستا، اعضای نمونه 80 نفر به تناسب روستاهای منتخب به صورت تصادفی، مشخص و تعیین شد. نتایج نشان داد که براساس دیدگاه کشاورزان میزان تماسهای ترویجی، استفاده کشاورزان از منابع اطلاعاتی، میزان تحصیلات، اندازه زمین زراعی و سابقه کار کشاورزی بر مدیریت خاک به طور معنیداری دارای اثر مثبتی بوده است. با توجه به ضرایب استاندارد شده مسیر، متغیرهای مستقل تماسهای ترویجی، اندازه زمین زراعی، استفاده منابع اطلاعاتی، میزان تحصیلات و سابقه کار کشاورزی، به ترتیب به میزان 44، 40، 32، 21 و 18درصد از تغییرات متغیر وابسته را بهطور مستقیم تبیین میکرد؛ باید گفت، توجه به مسائل ترویجی و آموزشی و میزان تحصیلات مهمتر از سابقه کار کشاورزی در توجه کشاورزان به مدیریت خاک میباشد و این موضوع از طریق افزایش آگاهی کشاورزان و از طریق حیطههای افزایش آگاهی، تغییر نگرش و بهبود سطح مهارتها موجب توجه آنها به خاک و مدیریت پایدار آن خواهد شد.
