فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فقیهان اسلامی برای رسیدن به احکام شرعی مطلوب شارع مقدس، با استفاده از استحسان ترجیحی، ضوابط و ملاکاتی را معیّن نموده­‌اند. این عمل آنان، با گذشت زمان، موجب گستردگی این علم گردید. حال سؤال اصلی این پژوهش بر این مبنا استوار است که استحسانات ترجیحی چه بوده و ملاکات آنها چیست؟ و ضوابط استحسان ترجیحی در میان هر یک از مذهب اربعه کدامند؟ بر همین اساس این پژوهش پس از آشنایی با استحسانات ترجیحی و ملاکات آن یعنی مصلحت، رخصت و ضرورت، ضوابط استحسان ترجیحی را در دو دسته مختلف، عمومی و تخصصی در چهار مذهب اهل­‌سنت یعنی حنفیه، مالکیه، شافعیه و حنبلیه به صورت جداگانه کنکاش نموده است. محقق در این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای به واکاوی این دیدگاه می‌پردازد که اگر مجتهد توانمند به ملاکات مصلحت، ضرورت و رخصت که سه عنصر زیربنایی این فرایند‌ هستند، عنایت داشته و برای آن گستره‌ای تعیین نماید، می‌تواند از این شیوه استدلالی ترجیحی بهره­‌ها ببرد.