فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مدل‌‌های پیش‌‌بینی پاسخ گونه‌‌های‌‌گیاهی به عوامل محیطی، از ابزارهای مهم جهت کسب اطلاعات درباره علل استقرارگونه‌‌ها و تناسب مدل‌‌های پیش‌‌بینی پاسخ گونه‌‌های‌‌گیاهی به عوامل محیطی، از ابزارهای مهم جهت کسب اطلاعات درباره علل استقرارگونه‌‌ها، محسوب می‌‌شوند. در این تحقیق، با استفاده از آنالیزهای چندمتغیره، ضمن تعیین عوامل اکولوژیک مؤثر بر تغییرات ترکیب ‌‌گیاهی به بررسی پاسخ گونه‌‌ ماشک ایرانی (Vicia persica) به تغییرات عوامل‌‌محیطی، پرداخته شد. نمونه‌‌برداری از پوشش‌‌گیاهی به روش سیستماتیک-تصادفی طی سال‌های 1398-1396 انجام شد. مطالعات پوشش گیاهی شامل درصد تاج پوشش و تراکم گونه‌ها در داخل پلات‌ها انجام شد. برای این منظور تعداد پنج ترانسکت به طول 1000 متر با فاصله یکسان نسبت به هم بکار برده شد. سپس بر روی هر یک از آنها، شش پلات (2 در 2 متر) با فواصل یکسان، مستقر گردید. از هر یک از پلات‌ها، یک نمونه خاک با سه تکرار از عمق 0 تا 30 سانتی‌متری سطح خاک برداشت گردید. جهت بررسی ارتباط متغیرهای محیطی اثرگذار و معنی‌‌دار با پوشش‌‌گیاهی و انتخاب روش مناسب خطی و غیرخطی، آنالیز تطبیقی قوس‌‌گیری شده بر روی داده‌های پوشش‌‌گیاهی، انجام و طول گرادیان مشخص گردید. برای پیش‌‌بینی پاسخ گونه‌های‌‌گیاهی به تغییرات عوامل‌‌محیطی از مدل جمعی استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها در این بخش، از نرم‌افزارCanoco  نسخه 4.5، استفاده شد. نتایج نشان داده است که دامنه ارتفاع رویشگاه این گونه، 3400– 2200 متری از سطح دریا است. بررسی تأثیر مجموعه‌ای از عوامل‌‌محیطی بر تغییرات پوشش‌‌گیاهی در رویشگاه، منجر به انتخاب 12 متغیر از بین 19 متغیر اولیه شد. پاسخ گونه به متغیرهای درصد شن، هدایت الکتریکی، پتاسیم و آهک خاک به صورت تک‌‌نمایی، پاسخ گونه به متغیرهای اسیدیته خاک و درصد سنگ و سنگریزه به‌‌صورت کاهشی و پاسخ گونه به متغیرهای درصد ماده آلی، درصد کربن آلی، درصد نیتروژن و فسفر خاک، از مدل افزایشی پیروی می‌کند. پاسخ گونه به رطوبت اشباع خاک و وزن مخصوص ظاهری خاک، از مدل دو نمایی، پیروی کرد. درمجموع نتایج این پژوهش نشان داد که، مدل افزایشی تعمیم‌‌یافته اطلاعات ارزشمندی برای تعیین نیازهای اکولوژیکی گونه‌‌ها ارائه می‌دهد که می‌تواند در مدیریت پوشش‌‌گیاهی و اصلاح مراتع در مناطق مشابه، مورد توجه قرار گیرد.