فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به اهمیت منابع آب زیرزمینی در کشور خشک و نیمه‌خشک ایران و پارامترهای موثر بر آن، در این پژوهش به ارزیابی نقش کاربری اراضی بر کمیت و کیفیت منابع آب زیرزمینی حوزه آبخیز پلاسجان در دو سال تر و خشک پرداخته می‌شود. جهت بررسی ارتباط بین الگوی کاربری زمین و پارامترهای کیفی آب زیرزمینی از داده‌های بلندمدت کیفی مربوط به 14 چاه واقع در حوزه مورد مطالعه استفاده شد. به‌منظور بررسی ارتباط کاربری اراضی و سطح آب زیرزمینی و کیفیت آن، از آزمون همبستگی پیرسون استفاده شد. بر اساس نتایج بیشترین تغییرات کاربری اراضی در حوزه مورد مطالعه مربوط به کاربری مرتع و سپس شهری به ترتیب با کاهش 7 درصد و افزایش 4 درصد است که در سال خشک با کاهش مساحت کاربری جنگل دست کاشت و مرتع، سطح اراضی بایر (شهری، بدون پوشش) و اراضی کشاورزی افزایش یافته است و به دنبال آن غلظت برخی عناصر در آب زیرزمینی افزایش و کیفیت آب زیرزمینی منطقه کاهش یافته است. هرچند در دوره ترسالی رابطه معناداری بین کاربری‌ها و شاخص‌های کیفی آب زیرزمینی مشاهده نگردید. علاوه بر این ارتباط معنی‌داری بین پارامترهای اقلیمی بارش و دما و سطح آب زیرزمینی منطقه وجود نداشت و تنها پارامتر دبی رودخانه با سطح آب زیرزمینی در سطح یک درصد ارتباط معنی‌دار آماری نشان داد. به‌طور کلی می‌توان نتیجه گرفت که تغییرات کاربری اراضی بر افت تغییرات سطح آب زیرزمینی در هر دو سال تاثیر معنی‌داری نداشته است و افت سطح آب زیرزمینی در منطقه مورد مطالعه ناشی از کاهش دبی رودخانه، وقوع خشک‌سالی هیدرولوژیک و برداشت بیش از حد آب‌های زیرزمینی در منطقه است.