فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به وسعت مراتع و نقش آن‌ها در جذب و ذخیره کربن اتمسفری، تحقیق حاضر به بررسی میزان ترسیب کربن مراتع تحت چرای دام اهلی و حیات وحش در مناطق دشتی مهریز در استان یزد پرداخته است. به‌این منظور پس از تعیین منطقه رویشی درمنه دشتی در دو سایت چرای حیات‌وحش و دام اهلی، نمونه‌برداری از این گیاه غالب و خاک در هر یک از این مناطق با استفاده از روش تصادفی سیستماتیک صورت گرفت. نمونه‌برداری از 30 پایه گونه غالب درمنه دشتی انجام گرفته و پس از قطع اندام‌های هوایی (برگ و ساقه) و ریشه توزین آن‌ها صورت گرفت. همراه با نمونه‌برداری گیاهی در هر پلات، نمونه‌های خاک نیز تا عمق ۵۰ سانتیمتری در محدوده پای گیاهان برداشت شد. در آزمایشگاه درصد کربن آلی نمونه‌های گیاهی و خاک تعیین گردید. آنالیز داده‌ها در نرم افزار SPSS انجام شد. نتایج نشان داد که میزان ذخیره کربن زیتوده هوایی در هر دو سایت حیات‌وحش (7/56 کیلوگرم در هکتار) و دام اهلی (6/90 کیلوگرم در هکتار) افزایش معنی‌داری نسبت به اندام زیرزمینی داشته و ساقه بیشترین مقدار را داشت (0/01>p). مقادیر ذخیره کربن ریشه در سایت حیات‌وحش و دام اهلی به ترتیب3/61 و 3/47 کیلوگرم در هکتار بدست آمد. همچنین میزان ترسیب کربن اندام‌های گیاهی در منطقه چرایی دام اهلی نسبت به حیات‌وحش مقادیر کمتری را داشت. در سایت حیات‌وحش، میزان ذخیره کربن در اندام هوایی، زیرزمینی و کل زیتوده گیاهی به ترتیب7/56، 3/61و 11/17 کیلوگرم در هکتار بوده در حالی که در سایت دام اهلی 6/91، 3/47 و 10/37 کیلوگرم در هکتار بود. در مورد خاک نیز کاهش معنی‌دار میزان کربن ترسیب شده در سایت دام اهلی (6/76 تن در هکتار) نسبت به منطقه حیات وحش (10/33 تن در هکتار) مشاهده گردید. از این رو می‌توان چرای غیر اصولی و بیش از اندازه دام را به عنوان یک عامل مهم در جهت کاهش ترسیب کربن در منطقه معرفی نمود.