پردیس خاطره ای از ایران ویج
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه محقّق اردبیلی
doi
10.22103/jis.2017.1700چکیده
پردیس واژۀ ایرانی باستان است که به زبان فارسیِ رسیده و از زبانهای ایرانی وارد تمام زبانهای دنیا شدهاست. مفاهیم مینوی پردیس بر اندیشۀ اسلامی تأثیر نهاده؛ هرچند مفهوم پردیس در این جهانبینی دگرگون شدهاست، امّا ساخت پردیس که در ایران از قدمت بسیاری برخوردار است، در دوران اسلامی ادامه یافته و بازآرایی آن در قالب نقش و نگارهای پردیسی، در هنر فرش رخ نشان داده است. واژۀ پردیس و ساخت مکانهایی با این نام، برای نخستین بار در دوران هخامنشی آشکارشد و بعدها مورد تقلید شاهان سلوکی و رومی قرار گرفت. در پژوهش پیش رو، کوشیدهایم تا علّتِ ساختِ مکانهایی با نام پردیس، در دورۀ هخامنشی بیابیم. در فرضیۀ مطرح شده، پردیس بازنمایی کهنالگوی قومی یعنی بهشت ازلی ایرانی، ایرانویج میباشد که در ساخت این مکان، جغرافیای ایران، تغییر نظام اقتصادی آریاییهای تازهوارد به فلات ایران از دامداری به کشاورزی و اندیشۀ سیاسی نضج گرفته و در دورۀ مادیها از اثرگذاری بسزایی برخودارند.