بهینه‌سازی سطح زیر کشت در منطقه خانمیرزا با توجه به محدودیت‌های آتی منابع آب

نویسندگان

1 دانشیار گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

2 کارشناسی ارشد، گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

3 کارشناسی ارشد، گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

doi
10.22034/emj.2024.714954
چکیده

افزایش جمعیت، نیاز به تولید غذا و محدود بودن زمین‌های مناسب کشاورزی، بر اهمیت برنامه‌ریزی و بهینه‌سازی استفاده از زمین می‌افزاید. با توجه به افزایش تقاضا برای منابع آب زیرزمینی به دلیل توسعه کشاورزی در منطقه خانمیرزا، بهینه‌سازی کاربری اراضی و بهینه‌سازی مصرف آب، به عنوان یک راهبرد کارآمد برای حفظ منابع و دستیابی به توسعه پایدار ضروری است. هدف از انجام این تحقیق بهینه‌سازی سطح زیر کشت به منظور استفاده کمتر از نهاده‌های آب و زمین به همراه افزایش سود حاصل از کشاورزی است. آمار سطح زیرکشت، میزان آب مصرفی، میزان تولید، عملکرد و هزینه‌های مربوطه از 24 محصول عمده کشت شده در منطقه به دست آمد. معادلات بهینه‌سازی با دو هدف کاهش آب مصرفی و افزایش درآمد، با در نظر گرفتن سه سناریو فرمول‌بندی و سپس معادلات بهینه‌سازی حل شد. براساس نتایج، بهینه‌سازی با هدف کاهش آب مصرفی، در سه سناریوی تعریف شده، به ترتیب 39%، 59% و 54% کاهش در مصرف آب را پیش‌بینی کرد. بهینه‌سازی با هدف افزایش درآمد و کاهش مصرف آب، به ترتیب 43%، 45% و 39%  آب مصرفی فعلی را برای سه سناریو یادشده پیش‌بینی کرد. انتظار می‌رود ترکیب بهینه با هدف افزایش سود و کاهش مصرف آب به ترتیب 3، 3/2و3/2برابر نسبت به حالت فعلی سودآوری داشته باشد.