ارزیابی تغییرات دما و بارش آینده توسط ریزمقیاس‌نمایی مدل‌های گردش عمومی جو (مطالعه موردی ایستگاه‌های منتخب سینوپتیک سواحل جنوبی ایران)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناس ارشد آبخیزداری، گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.

2 استادیار گروه مهندسی طبیعت دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

3 دانشیار گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.

doi
10.22034/emj.2024.2025835.1056
چکیده

منابع طبیعی و محیط‌زیست بستر زندگی و فعالیت انسان‌ها و دیگر موجودات است و به‌طور ویژه‌ای به آن وابسته هستند. در دهه‌های اخیر کره زمین به‌شدت تحت‌تأثیر اثرات گرمایش جهانی و تغییر اقلیم واقع شده است و کشور ایران نیز از این قاعده مستثنی نبوده است، چرا که این پدیده بر روی فعالیت‌های زیست‌محیطی، اقتصادی-اجتماعی و سلامت انسان‌ها تأثیر مستقیم دارد. مدل‌های گردش عمومی جو ابزاری مناسب برای پایش رخداد تغییر اقلیم در آینده هستند که به دلیل بزرگ‌بودن مقیاس مکانی آنها، نیازمند کوچک مقیاس‌نمایی می‌باشند. در این مطالعه به بررسی وضعیت متغیرهای اقلیمی بارش و دمای میانگیـن پنج ایستگاه سینوپتیک در سواحـل جنـوبی کشـور پرداخته شد. دوره آمـاری پایه از سال ۲۰۱۵-۱۹۸۵ در نظـر گرفته شـد و چهـار سنـاریوی اقلیمی گـزارش ششم انتشـار در قـالب مدل MPI-ESM1.2-HR برای دوره آماری ۲۰۴۳-۲۰۲۳ توسط SDSM ریز‌مقیاس و محاسبه گردید. نتایج نشان از افزایش دما از 1/64 تا 8/9 درصد نسبت به دوره پایه تحت هر چهار سناریو در تمام ایستگاه‌ها است. این در حالی است که بارش در بعضی از ایستگاه‌ها و تحت برخی سناریوهای SSP کاهش و در برخی دیگر افزایشی است. افزایش در ایستگاه بوشهر تا 140درصد و کاهش تا بیشتر از 10درصد در ایستگاه کیش مورد انتظار است. تخمین، پیش‌بینی و پایش وقوع تغییر اقلیم در بازه‌های مختلف و تحت گزارش‌های بروز شده IPCC امری ضروری است تا به تصمیم‌گیران و سیاست‌گذاران در رابطه ‌با اقدام در جهت کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و همچنین انجام عملکردهایی در جهت ‌سازش با این پدیده پیش‌رو کمک نماید.