فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

 مالکیت ادبی و هنری به‌عنوان یکی از شاخه‌های بنیادین حقوق مالکیت فکری، در عصر گسترش فناوری‌های نوین و تحولات ارتباطی با چالش‌های متعددی در حوزه شناسایی، حمایت و اجرای حقوق پدیدآورندگان مواجه شده است. در این میان، تفاوت ساختارهای تقنینی و اجرایی در نظام‌های حقوقی مختلف، ضرورت مطالعات تطبیقی را دوچندان می‌سازد. مسئله اصلی این پژوهش بررسی میزان کارآمدی و همگرایی یا واگرایی قواعد حاکم بر مالکیت ادبی و هنری در دو نظام حقوقی ایران و عراق و تحلیل چالش‌های موجود در مسیر حمایت مؤثر از حقوق پدیدآورندگان است. هدف پژوهش، تبیین چارچوب‌های قانونی، ارزیابی نقاط قوت و ضعف مقررات موجود و ارائه تصویری مقایسه‌ای از وضعیت حمایت حقوقی در دو کشور است. این تحقیق با استفاده از روش توصیفی‌تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه‌ای، قوانین موضوعه و اسناد بین‌المللی مرتبط انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که هرچند هر دو نظام حقوقی در شناسایی اصول کلی حمایت از آثار ادبی و هنری اشتراک دارند، اما در حوزه‌هایی نظیر ضمانت اجراها، قلمرو حمایت و انطباق با استانداردهای بین‌المللی با چالش‌ها و کاستی‌هایی مواجه‌اند. همچنین، نظام حقوقی عراق در برخی موارد به دلیل تأثیرپذیری بیشتر از اسناد بین‌المللی، انعطاف‌پذیری بیشتری نشان می‌دهد، درحالی‌که در حقوق ایران نیاز به بازنگری و به‌روزرسانی مقررات بیش از پیش احساس می‌شود.