بررسی نقش عوامل اجتماعی در نابودی گویش بهدینان کرمان و تلاش برای نجات آن
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد زبانهای باستان ایران؛ پژوهشگر گروه پژوهشی یادگار باستان
doi
10.22103/jis.2017.1705چکیده
زبان نشانگر هویّت و گذشته هر مردمی است، ولی شاهدیم که بسیاری از زبانهای اقلیّت تحت نفوذ زبانهای رسمی از بین رفتهاند یا شانسی برای بقا ندارند. زبان زرتشتیان، دَریdari))،گَورونیgavruni)) یا بهدینی نامیده میشود که خود دارای دو لهجۀ اصلی بهدینی یزدی و کرمانی است. امروزه تنها شمار بسیار کمی از سالمندان زرتشتی را یارای سخن گفتن با گویش بهدینی کرمانی است. هدف از این نوشتار افزون برگامی برای دوباره زنده کردن این گویش، بهرهگیری از دستاوردهای آن برای نگهداری دیگر لهجههای گویش بهدینی است. این نوشتار به بررسی جایگاه گویش بهدینی کرمانی از گذشته تا امروز، شماری از تفاوتهای بین این گویش و گویش بهدینی یزدی، چگونگی جای گرفتن این گویش کهن در زمرۀ زبانهای «رو به نابودی» و پروژههایی که برای نجات این گویش در دست انجام است میپردازد. این پژوهش نشان میدهد که همانگونه که زرتشتیان کرمان بنا به دگرگونیهای اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، دگرگونی شیو ۀ زندگی، گسترش رسانههای گروهی، کاهش ارزش و پایگاه اجتماعی گویش و کم شدن کاربرد آن در جامعه و خانواده زبان مادری خود را کنار گذاشتهاند، باید امروز نیز همگی با دگرگونی در احساسات، نگرشها و باورها نسبت به نقش، کاربرد و اهمیت پایگاه زبان مادری گام بردارند و مدرسههای زرتشتیان، کلاسهای دینی، رسانههای گروهی، انجمنها و سازمانهای زرتشتی، سیاستمداران و بزرگان جامعه و سازمانهای نگهبان میراث زبانی نقش بزرگی را در زنده کردن این گویش دارند.