فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در مورد جنگل‌های مانگرو، شناخت عوامل محیطی مؤثر بر این اکوسیستم‌ها نخستین گام در مدیریت پایدار آنها است. در این پژوهش ساختار زهکشی حوزه‌های آبخیز از مدل رقومی ارتفاع (DEM) با اندازه سلول 30 متر استخراج شد و 81 حوزه در خط ساحلی استان هرمزگان شناسایی و تفکیک شد. سپس ۲۲ متغیر مورفولوژیک هر یک از حوزه‌ها با استفاده از روش‌های محاسباتی و امکانات نرم‌افزارهای سیستم اطلاعات جغرافیایی استخراج شد. در مرحله بعد روش تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA) برای کاهش تعداد متغیرها و شناسایی مهم‌ترین عوامل دارای همبستگی با شکل‌گیری جنگل‌های مانگرو استفاده شد. بر اساس نتایج تحلیل مؤلفه‌های اصلی، شش ویژگی حوزه‌های آبخیز به عنوان متغیر مستقل شناسایی و به مدل رگرسیون وارد شدند. نتایج نشان داد 93/21 درصد از واریانس متغیر وابسته توسط شش متغیر قطر دایره معادل، زمان تمرکز کرپیچ، ضریب هورتون، ضریب گراویلیوس و ارتفاع بیشینه حوزه و طول آبراهه اصلی، تبیین شده است. قطر دایره معادل نخستین عامل موثر و دارای رابطه مستقیم بود در حالیکه زمان تمرکز کرپیچ و ضریب گراویلیوس یا فشردگی نیز از جمله عوامل بسیار مهم با اثر معکوس بر حضور و مساحت جنگل‌های مانگرو در پایین‌دست ارزیابی شدند. به طور کلی نتایج این تحقیق نشان دهنده وجود روابط قوی سیستمی بین حوزه‌های آبخیز بالادست و اکوسیستم‌های ساحلی و جنگل‌های مانگرو پایین‌دست بوده و در مدیریت و حفاظت این اکوسیستم‌ها باید به خصوصیات حوزه آبخیز بالادست توجه شود.