پیامدهای تربیتی و رفتاری یادگیری به شیوه کلاس معکوس: یک مطالعه پدیدارشناسانه

نویسندگان

1 مدرس دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
چکیده

پژوهش حاضر، با هدف بررسی پیامدهای تربیتی و رفتاری یادگیری به شیوه کلاس معکوس انجام گرفت. روش پژوهش، کیفی، از نوع پدیدارشناسی است. مشارکت‌کنندگان این پژوهش، والدین و دانش‏آموزان پسر دوره ابتدایی شهرستان بیرجند در سال تحصیلی ۱۳۹۹-۱۴۰۰ بودند. با توجه به ماهیت پژوهش، از روش نمونه‌گیری هدفمند، از نوع معیار، استفاده شد که با مصاحبه نیمه‏ساختاریافته با ۱۲ نفر، شامل ۷ دانش‌آموز و ۵ نفر از والدین آن‎ها، داده‌های اخذشده به اشباع رسید. داده‌های حاصل، به روش کُلایزی (۲۰۰۲) مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت و از نرم‌افزار MAXQDA11 به‌عنوان ابزار تحلیل داده‌ها استفاده شد. همچنین جهت ارزیابی یافته‌های پژوهش، از معیار گوبا و لینکلن (1985) استفاده شد. یافته‌های پژوهش، در ۴ مضمون اصلی تربیتی و رفتاری شامل: پیامدهای «فردی و شخصی»، «اجتماعی»، «ارتباطی و روابط بین‏فردی» و «محیطی و زمانی» دسته‌بندی شدند. تجارب دانش‏آموزان و والدین نشان می‌دهد که استفاده از کلاس معکوس که در دو بخش آموزش خارج از کلاس و تعمیم یادگیری در کلاس درس، صورت می‌گیرد، پیامدهای فردی، شخصی و اجتماعی مختلفی برای دانش‏آموزان به همراه داشته است؛ به‌طوری‌که وقتی در منزل یا در محیط دیگر، یادگیری خود را دنبال می‌کنند، شخصی‌سازی یادگیری برای ‌آن‎ها اتفاق می‌افتد؛ از سوی دیگر، در مرحله دوم یادگیری به شیوه کلاس معکوس، دانش‏آموزان در حوزه مسائل اجتماعی و سطوح مختلف ارتباطات آموزشی، دچار تحول می‌شوند. به‌طورکلی، نتایج پژوهش نشان می‌دهد یادگیری به شیوه کلاس معکوس، پیامدهای تربیتی و رفتاری مثبتی را به همراه دارد. همچنین یافته‌های پژوهش، زمینه را برای بررسی دیگر پیامدهای یادگیری به شیوه کلاس معکوس فراهم می‌آورد.