آشکارسازی مسیرهای طوفان گردوغبار ورودی غرب ایران با استفاده از مدل پخش لاگرانژی ذرات HYSPLIT
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت جنگل، دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
doi
10.22034/emj.2024.714453چکیده
در سالهای اخیر پدیده گردوغبار در مقیاس جهانی و بهخصوص در منطقه خاورمیانه به معضل و چالش جدی تبدیلشده است. با استناد به اثرات تغییر کاربری اراضی و اقلیم، امروزه فراگیرترین و زیانبارترین بحران زیستمحیطی کشور، بروز رویداد طوفان گردوغبار قلمداد شده است. این پژوهش در نواحی غرب ایران با هدف آشکارسازی مسیرهای حرکت طوفانهای گردوغبار ورودی به استان کرمانشاه با استفاده از مدل HYSPLIT انجامشده است. ردیابی و پایش مسیر طوفان گردوغبار در سطح وسیع و بهرهگیری از روشهایی که باوجود دقت و سرعت بالا از هزینه کمتری نیز برخوردار باشد، بسیار اهمیت دارد؛ بنابراین طی این پژوهش از دادههای GDAS برای آشکارسازی و مسیریابی حرکت طوفان گردوغبار مدل پخش لاگرانژی در محیط مدل HYSPLIT استفادهشده است. برای این منظور گردوغبار سه روز 29 تا 31 اردیبهشت سال 1402 در استان کرمانشاه انتخاب شد. مدلسازی با روش ردیابی پسگرد بهمنظور تعیین مسیر حرکت ذرات گردوغبار در 6 ساعت قبل از وقوع پدیده موردنظر در چهار سطح 500، 1000، 1500 و 2000 متری اجرا گردید. درنهایت نقشههای آشکارسازی مسیر و ردیابی سامانههای جوی و ذرات هوا در سطوح فشاری در دو فرمت pdf و KML به دست آمد. آشکارسازی مسیر حرکت ذرات گردوغبار نشان داد که اغلب مسیرها از مناطق شمالی و مرکزی کشورهای همسایه، عراق و سوریه و عربستان میگذرد. همچنین نتایج حاکی از این بود که محدودهای در حدفاصل مناطق مرزی غرب کشور، شمال و مرکز عراق، سوریه و همچنین عربستان منشأ طوفانهای گردوغبار غرب ایران هستند.