مبانی ممنوعیت جرایم فرهنگی در فقه امامیه و شافعیه

نویسندگان

1 کارشناس ارشد فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 استادیار گروه الهیات، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22034/fm.2023.175471
چکیده

جرایم فرهنگی پدیده­‌ای پیچیده و چند وجهی است که صدمات و آسیبهای آن بر فرهنگ جوامع به گونه­‌ای است که می­‌تواند منجر به وارونه­‌سازی ارزشها و هنجارها گردد. این نوع جرایم به معنی هرگونه فعل یا ترک فعل است که علیه فرهنگ یا اجزاء آن تحقق یافته و منجر به تخریب، تحریف، واژگونی فرهنگ یا جریحه­‌دار شدن وجدان عمومی می­‌گردد. به رغم تأثیر فراوان جرایم علیه فرهنگ، بالاخص در کشورهای اسلامی، آن­‌طور که بایسته است مورد توجه نبوده و تنبیه خاطیان به نحو متناسب اعمال نمی­‌گردد. در این پژوهش تلاش شده است با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه­‌ای، مبانی فقهی ممنوعیت این جرایم از منظر فقه امامیه و شافعیه بررسی شود. حاصل این پژوهش نشان می­‌دهد آیات افساد فی الارض، اجتناب از قول الزور و حرمت اشاعه فحشا، روایات حرمت تعلیم و تعلم حرام محض و وهن حق، دلیل عقل، قواعد لاضرر، یتحمل الضرر الخاص لدفع الضرر العام، التابع تابع، حسم ماده فساد، درء المفاسد اولی من جلب المصالح و حرمت اعانت بر اثم با توجه به مصادیق مختلف جرایم فرهنگی، بر ممنوعیت این جرایم دلالت دارد.