بررسی و بازسازی متنی مانوی (MIK III4970) (از جهان مادّه تا بهشت روشنی)
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
doi
10.22103/jis.2017.1589چکیده
در میان متنهای مانویِ بهدستآمده از تورفان، متنهایی آسیبدیده هست که از آن جز چند واژه بهجا نمانده است. بدیهی است که آسیبدیدگی متنها ما را از دریافتِ محتوای آنها بازمیدارد، امّا میتوان با دقّت در واژههای بهجا مانده و دریافتِ کارکـردِ آنها در متنهای دیگر و سنجش آنها با هم، به مفهومِ احتمالی متن پیبُرد. در این پژوهش، یکی از متنهای آسیبدیده با کد ردهبندی 4970 در موزۀ هنر آسیایی آلمان، بررسی و بازسازی شدهاست. در این متن مانوی واژههایی چون شاهزادگان (axšēndān)، شادی (šādčanīgā)، مِه (meh)، ستون روشنی (Srōšahrāy xwadāy) و خورشید (Xwar) دیده میشود که نگارنده به کارکرد آنها در متنهای دیگر مانوی پرداخته و بـدین نتیجه رسیدهاست که در متنِ پیشِ رو، سخن از شاهزادگانی (انسانهایی رهاشده از قید و بند جهان مادّی و تن) است که عناصر نوری آزادشدۀ آنها از ستون روشنی، شادان بالا رفته و به ماه و خورشید رسیدهاست و پس از تصفیه، روحِ مطلق شده و از آنجا به جایگاهِ والای بهشت نو و بهشتِ روشنیِ پدرِ بزرگی رسیدهاند.