بازتاب اوضاع اقتصادی و رفاه اجتماعی قرن پنجم در سفرنامۀ ناصر خسرو

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه یاسوج

2 دانش‌آموخته‌ی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه یاسوج

doi
10.22103/jis.2017.1590
چکیده

  سفرنامه­ها منابعی هستند که با استفاده از آن­ها می­توان به بررسی مسائل سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، دینی، تاریخی، جغرافیایی، نوع لباس، خوراک و آداب و رسوم و غیره پرداخت. در میان سفرنامه­های فارسی، سفرنامۀ ناصر خسرو را شاید بتوان دقیق­ترین منبع در نوع خود به شمار آورد. توصیف ناصر خسرو در این اثر از مکان­ها،  جوانب مختلف را در بر می­گیرد. یکی از این جنبه­­ها توجّه به وضعیّت اقتصادی مناطق است. وی با دقّت، به توصیف اوضاع اقتصادی مناطقی که در طی سفر از آن­ها عبور کرده، از جمله وضعیّت تجارت، کشاورزی، صنعت و عوامل موثّر بر رشد اقتصادی شهرها و نیز شاخص­های رفاه مانند عمارت ها، تولیدات کشاورزی و مشاغل پرداخته­است. رونق و شکوفایی اقتصاد شهرها بیشتر به عواملی چون:  تدبیر حاکمان، شرایط اقلیمی، رواج تجارت و تنوّع مشاغل بستگی داشته­است. بر اساس توصیف­های ناصر خسرو، مصر از جهات مختلف، از اقتصاد و رفاه بهتری برخوردار و از نظر شکوه عمارت­ها، تنوّع محصولات و گوناگونی  مشاغل در میان شهرها شاخص بوده­است. این تحقیق به روش کتابخانه­ای و اسنادی و تحلیل محتوا انجام گرفته­است.