بازتاب اوضاع اقتصادی و رفاه اجتماعی قرن پنجم در سفرنامۀ ناصر خسرو
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه یاسوج
2 دانشآموختهی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه یاسوج
doi
10.22103/jis.2017.1590چکیده
سفرنامهها منابعی هستند که با استفاده از آنها میتوان به بررسی مسائل سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، دینی، تاریخی، جغرافیایی، نوع لباس، خوراک و آداب و رسوم و غیره پرداخت. در میان سفرنامههای فارسی، سفرنامۀ ناصر خسرو را شاید بتوان دقیقترین منبع در نوع خود به شمار آورد. توصیف ناصر خسرو در این اثر از مکانها، جوانب مختلف را در بر میگیرد. یکی از این جنبهها توجّه به وضعیّت اقتصادی مناطق است. وی با دقّت، به توصیف اوضاع اقتصادی مناطقی که در طی سفر از آنها عبور کرده، از جمله وضعیّت تجارت، کشاورزی، صنعت و عوامل موثّر بر رشد اقتصادی شهرها و نیز شاخصهای رفاه مانند عمارت ها، تولیدات کشاورزی و مشاغل پرداختهاست. رونق و شکوفایی اقتصاد شهرها بیشتر به عواملی چون: تدبیر حاکمان، شرایط اقلیمی، رواج تجارت و تنوّع مشاغل بستگی داشتهاست. بر اساس توصیفهای ناصر خسرو، مصر از جهات مختلف، از اقتصاد و رفاه بهتری برخوردار و از نظر شکوه عمارتها، تنوّع محصولات و گوناگونی مشاغل در میان شهرها شاخص بودهاست. این تحقیق به روش کتابخانهای و اسنادی و تحلیل محتوا انجام گرفتهاست.