در جستجوی معنای زندگی؛ تحلیل روانشناختی شخصیت اصلی رمان "موت صغیر" بر اساس نظریه‌ روان‌شناسی اگزیستانسیال اروین یالوم

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین ، ایران.

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عرب، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بین المللی امام خمینی

3 دانشیار گروه زبان و ادبیات عرب، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

4 استاد گروه زبان و ادبیات عرب، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

doi
10.22034/mcal.2025.22316.2439
چکیده

یکی از شیوه‌های موثر در تحلیل آثار ادبی، بهره‌گیری از دستاوردهای روان شناسی است. در نقد روانشناسانه، تلاش می‌شود با تلفیق اندیشه‌های مکاتب و رویکردهای روانشناسی با موضوعات ادبی، ظرفیت‌های جدیدی از آثار ادبی مورد مطالعه و تحقیق قرار گیرد. در این میان، روان‌شناسی اگزیستانسیال با تمرکز بر مفاهیمی چون آزادی و مسئولیت، تنهایی، مرگ، پوچی و جستجوی معنا به عنوان ابزاری قدرتمند برای تحلیل شخصیت‌های ادبی مطرح می‌شود. این پژوهش با اتخاذ رویکرد روان‌شناسی اگزیستانسیال و با تمرکز بر نظریات اروین یالوم، به دنبال کاوش در عمق شخصیت ابن عربی در رمان موت صغیر و مکانیسم دفاعی اوست. این پژوهش به دنبال پاسخ به این سوال است که چگونه ابن عربی با احساس بیگانگی و یوچی (احساس جداافتادگی از جهان و دیگران) به عنوان یکی از دغدغه‌های اساسی وجودی بشر مواجه شده است. نتایج نشان می‌دهد که ابن عربی، به عنوان یک عارف، با پرسش‌های بنیادین وجودی نیز دست و پنجه نرم کرده است. در حالی که روانشناسی اگزیستانسیال بر تجربه فردی و آزادی انتخاب تاکید دارد، ابن عربی به دنبال یافتن معنای زندگی در وحدت با خداوند است. جستجوی فعال او برای کشف معنای هستی گواهی بر سلامت روانشناختی وی و رویکردی اگزیستانسیال به حیات است.