برهم کنش متن و تصویر در داستان‌های کودک عبدالتواب یوسف بر اساس نظریه پری نودلمن

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عرب، دانشگاه الزهرا، دانشکده ادبیات، تهران، ایران

2 دانشیار گروه زبان و ادبیات عرب، دانشگاه الزهرا، دانشکده ادبیات، تهران، ایران

doi
10.22034/mcal.2025.17787.2434
چکیده

تصویر در ادبیات کودک همچون متن و گاهی بیشتر از آن در انتقال مفاهیم و احساسات به کودک نقش دارد. لذا داستان‌ها باید بتوانند با استفاده از ساختارهای زبانی مناسب و تلفیق آن با تصاویر، کودک را به فهم درست اطلاعات متن هدایت کنند. پری نودلمن از جمله پژوهشگرانی است که در حوزه برهم‌کنش متن و تصویر صاحب ایده است. از نظر نودلمن، رسایی و اثر‌بخشی تصاویر زمانی اتفاق می‌افتد که متن و تصویر یا با یکدیگر هم‌سو و یا برهم افزونی داشته باشند. در غیر این صورت ارتباط متن و تصویر ارتباطی نارساست که نمی‌تواند هدف داستان را تأمین کند. نودلمن برای نقد رسایی و نارسایی تصویر و متن شش گونه کارکرد تصویرگری را مطرح می‌کند. این پژوهش بر آن است تا با تکیه بر روش تحلیل محتوا و با استفاده از رویکرد نقدی نودلمن، به مطالعه‌ نحوه بازنمایی تصویری در مجموعه داستان‌های ملل عبدالتواب یوسف (1928- 2015)، نویسنده مصری بپردازد. یافته‌های آماری پژوهش نشان می‌دهد دو سوم از تصاویر داستانهای مورد نظر، در انتقال مفاهیم داستان موفق عمل کرده و کودک را بطور غیر مستقیم با فرهنگ و باورهای مردم کشورهای مختلف آشنا نموده است.