بازتاب جلوه های چند صدایی در رمان «الثلج یأتی من النافذة» حنّا مینة بر اساس نظریه باختین

نویسندگان

1 دانش آموخته دکترای زبان وادبیات عربی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

2 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

3 دانش آموخته دکتری گروه زبان وادبیات عربی ، واحد آبادان، دانشگاه آزاداسلامی ، آبادان، ایران

doi
10.22034/mcal.2025.22293.2437
چکیده

یکی از موضوعات دهه های اخیر حوزۀ پژوهش در ادبیات داستانی، نظریۀ «چندصدایی» میخائیل باختین است. از منظر باختین، محور داستان های «چندصدایی» بر توزیع برابر آواها در متن بدون تسلط صدایی بر صدای دیگر متکی است. فقدان ساختار سلسله وار، بی ثباتی، آشفتگی و عدم انسجام، رمان «الثّلج یأتی من النافذة» حنا مینة را در شمار رمان های چندصدایی قرار داده و واکاوی آن بر اساس نظریۀ باختین ضروری ساخته است. رمان مذکور با گرایش به پویایی و نیز پیوند اتفاقات موجود در آن به یکدیگر و برخورداری از ورودی های مختلف، برای واکاوی بر اساس نظریۀ باختین مستعد است؛ زیرا نظریۀ باختین برای واکاوی ایدئولوژی ها و ایده های مستقل در گفتمان رمان مناسب است. هدف از نگارش این پژوهش پرده براشتن از تضادها و گفتمان های موجود در رمان است. رهیافت حاصل از این پژوهش که بر شیوۀ تحلیل محتوا متکی است بیانگر آن است که گفتگوی میان شخصیت های این رمان نشان دهندۀ این است که هر یک از آنها نمایندۀ قشر خاصی از جامعه است. بنابراین، در این رمان، با سه جبهه گیری گفتمانی متفاوت مواجه هستیم، فیاض و خلیل در طبقۀ روشنفکر و مردم سالار در مقابل حزب مخالف و مأموران حکومتی قرار می گیرند.