تبیین نقش قوانین و مقررات در تولید فضای شهریِ دوره معاصر مطالعه موردی: شهر زنجان
نویسندگان
1 گروه شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران
2 گروه شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران
3 گروه شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
doi
10.22034/jsc.2023.369221.1665چکیده
پسازانقلاب مشروطیت با تأسیس نهاد قانونگذاری، قوانین و مقررات به ابزاری قدرتمند در دست دولت برای تولید فضای شهری، دگرگونی و کنترل آن تبدیل شد. محتوای قوانین وضعشده، متناسب با ویژگیها و گفتمان حاکم در هر دوره است. اگر قوانین و مقررات در دوره پهلوی اول برای دگرگونی و تغییر فضای شهری وضعشده، در دوره پهلوی دوم برای گردش و مصرف سرمایه در فضای شهری و در دوره جمهوری اسلامی بهمنظور ایجاد ارزشافزوده از فضا، تأمین مسکن و کنترل فضای شهری بهکارگیری میشود. در دوره معاصر، فضای کالبدی شهر زنجان همانند اغلب شهرهای کشور، تحت تأثیر عوامل گوناگون بهویژه قوانین و مقررات، بهشدت دگرگون میشود. وضع قوانین بدون توجه به همه ابعاد و اثرات آن ازیکطرف و اتخاذ سیاستهای نادرست زمین و مسکن از سوی دیگر منجر به عرضه زمین، مازاد بر نیاز شهر عمدتاً در قالب طرحهای آمادهسازی زمین میگردد. زمینهای قطعهبندی شده کالا وار به چرخه بورسبازی زمین وارد میشود که نتیجه آن رشد قریب به یکمیلیون درصدی قیمت زمین طی 35 سال اخیر در شهر زنجان میشود. روش انجام مطالعه توصیفی (پس رویدادی) تحلیلی است. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه، مطالعات کتابخانهای و عکسهای هوایی بهره برده شده است. جنبه تحلیلی موضوع در تبیین نتایج اِعمال قوانین بر؛ جنبههای کالبدی شهر، قیمت زمین و مسکن، تشکیل نهادهای متولی توسعه شهر و... قابلردیابی میباشد.
