بررسی روان‌شناختی رمان الفراشات و الغیلان نوشته عزالدین جلاوجی از منظر فروید

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه زبان و ادبیات عربی دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهراء (س)، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهراء (س)، تهران، ایران.

doi
10.22034/mcal.2025.22627.2461
چکیده

روانکاوی علم مطالعه و بررسی روان انسان است که می‌تواند با شناخت ضمیر ناخودآگاه بشر و بررسی کشف سطوح ذهن به ژرفای روح آدمی نفوذ کرده و عوامل تأثیرگذار بر آن را بررسی کند. کاربست این علم در نقد ادبی رویکردی نقادانه در مطالعه آثار از جمله رمان کودک اهمیت دارد. این پژوهش به روش توصیفی – تحلیلی طبق رویکرد فروید به خوانش رمان "الفراشات و الغیلان (پروانه‌ها و غول‌ها) " از ادبیات کودک و نوجوان عربی از نویسنده الجزایری "عزالدین الجلاوجی" می‌پردازد تا موضوع جنگ و تأثیر آن بر جامعه به‌ویژه کودکان را با خوانش روانکاوانه بررسی نماید. شخصیت اصلی این رمان کودکی است که در طول داستان حضوری فعال دارد و در جریان جنگ و حوادث تلخ آن، فشارهای روانی آسیب‌زایی بی‌شماری تجربه می‌کند. البته علاوه بر این کودک، افراد دیگری نیز وضعیت متفاوتی را در سطوح مختلف شخصیتی از من تا فرامن تجربه می‌کنند و ترومای سختی بر روان خود تحمل کرده و مکانیسم‌های دفاعی متعددی به کار می‌گیرند اما کودک اصلی داستان در این رمان، به عنوان یک نمونه خردمند سعی می‌کند با به کار بردن مکانیسم‌های دفاعی مثبت، از اضطراب خود و دیگران بکاهد و با حمایت از اطرافیان و الگو قرار دادن شخصیت‌هایی با روحیه پایداری، با امید به آینده‌ای روشن، ضمن تقویت اراده‌ در راه آزادی وطن بکوشد.