بررسی و نقد دیدگاه فقیهان شیعه و اهل‌سنت درباره اضطباع و رمل (هروله) در طواف

نویسندگان

1 استاد، گروه فقه و حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/fm.2023.186206
چکیده

از اعمال حج و عمره، طواف بر گرد خانه خداست که در شرع برای آن احکام و آدابی ذکر شده است. از جمله آداب مورد اختلاف فقیهان اسلامی در این عمل، اضطباع و رَمَل (هروله کردن) در طواف است. بیشتر فقیهان مذاهب اهل‌­سنت با تأسی به سیره رسول خدا این دو عمل را مستحب شمرده‌­اند و برخی از آنان به وجوب هروله حکم کرده‌­اند. برخی فقیهان متقدم امامیه نیز با استناد به دلیل یادشده، این دو عمل را مستحب دانسته‌­اند. در برابر بیشتر فقیهان امامیه از عدم استحباب این دو عمل پس از پیامبر یاد کرده و در برابر، حرکت آرام و با اعتدال را در طواف مستحب شمرده‌­اند. در این پژوهش ضمن بیان سبب پیدایش این دو عمل در اسلام و طرح دیدگاههای مطرح از سوی فقیهان مذاهب اسلامی، مجموع دو دیدگاه اخیر نظریه صحیح در این­‌باره شمرده شده و ضمن نقد ادله دیدگاه نخست، این دیدگاه با ادله مختلف و متعدد به اثبات رسیده است.