فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اکوسیستم‌های طبیعی و نیمه‌طبیعی دارای خدمات مستقیم و غیرمستقیم بسیاری هستند که برآورد ارزش اقتصادی خدمات و کارکردهای مختلف آن‌ها می‌تواند گامی در جهت نگاه‌بانی و مدیریت کارا باشد. اکوسیستم مرتعی شیخ موسی شهرستان بابل در چند دهه گذشته به‌شدت تحت تأثیر مداخلات بشری از جمله ساخت‌وساز و چرای بی‌رویه دام قرار گرفته که باعث شده است خدمات و ویژگی‌های این اکوسیستم مهم در حد نابودی قرار گیرند. از این‌رو در مطالعه حاضر به بررسی ارزش اقتصادی خدمات تولید علوفه (در قالب کارکرد تولیدی) و دفع مواد زائد و خاکزایی (تشکیل خاک) (در قالب کارکردهای تنظیمی) اکوسیستم مرتعی شیخ موسی پرداخته شد. در مطالعه حاضر از روش‌های هزینه جایگزین و قیمت بازار برای ارزش‌گذاری خدمات موردنظر در سال 1396 استفاده شد. نتایج نشان داد که مجموع ارزش کارکرد تنظیمی و ارزش کارکرد تولیدی به‌ترتیب معادل 2615 میلیون ریال (62261/06 دلار) و 8348 میلیون ریال (198767/75 دلار) در سال برای کل اکوسیستم مرتعی شیخ موسی است. همچنین ارزش هر هکتار حاصل از دو کارکرد تنظیمی و تولیدی نیز به‌ترتیب معادل 251269/7 ریال (6 دلار) و 802176 ریال (19 دلار) برآورد شد. نتایج نشان می‌دهد کارکردهای تنظیمی همانند کارکرد تولیدی اکوسیستم مرتعی مورد نظر ارزش اقتصادی بالایی دارند. از این‌رو قرار گرفتن در اولویت برنامه‌ریزی‌ها و توجه به آنها در جهت کاهش هزینه‌های محیط‌زیستی و پایداری اکوسیستم مورد نظر  پیشنهاد می‌شود.