بازشناسی سفرنامه‌ای نویافته از اواخر عصر ناصری(سفرنامة تبریز تا کرمان)

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 دانشجوی کارشناسی ارشد تاریخ دانشگاه شهید باهنر کرمان

3 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه شهید باهنر کرمان

doi
10.22103/jis.2017.1628
چکیده

  یکی از سفرنامه­های ناشناختة اواخر دورة ناصری سفرنامه­ای موسوم به سفرنامة کرمان است که در سال 1309 ه.ق. نوشته شده­است. این سفرنامه حاصل سفری مأموریتی است که نویسندة آن شرح سفرش را از تبریز تا کرمان به رشتة تحریر درآورده­است. نویسندة سفرنامه که تاکنون ناشناخته مانده­بود، در مقالة حاضر شناسایی شده­است. این مقاله در پیِ معرفی این نسخة یکتا، شناساییِ نویسندة آن و مقوله­بندی داده­های آن جهت شناسایی اطلاعات موجود در آن، برای تاریخ اجتماعی و اقتصادی اواخر عصر ناصری دربارة برخی از شهرهای مهم این مسیر است. یافته­های ­­پژوهش نشان می­دهد نسخة سفرنامه، نسخه­ای منحصر به فرد است که نویسندة آن میرزا اسماعیل­خان بنان­السلطنه از کارکنان دستگاه عبدالحسین­میرزا فرمانفرما بوده­است؛ همچنین به نظر می­رسد که کاتب هم بنان­السلطنه بوده­است. داده­های سفرنامه برای شناخت تاریخ اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی اواخر دورة ناصری واجد اهمیت است و نیمی از این سفرنامه مربوط به ایالت اصفهان و مخصوصاً شهر اصفهان است.