فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحلیل گفتمان انتقادی شیوه‌ای نوین از مطالعات گفتمان کاوی است که زبان را به عنوان شکلی از کارکرد اجتماعی بررسی می‌کند. جیمز پل جی، با تکیه بر مدل انتقادی ووداک، فرکلاف و لاکلا – موف، الگوی خاصی برای تحلیل انتقادی گفتمان ارائه داده است. تحلیلگران انتقادی زبان را به عنوان ابزار ارتباطی و واجد کارکرد اجتماعی مطالعه می‌کنند. از آنجایی که شعر نیز به قصد برقراری ارتباط تولید می‌شود؛ لذا بررسی سروده‌ها و قصایدی که جهت‌گیری ایدئولوژیک دارد و یا به عبارتی زبانی پروبلماتیک دارد، در چارچوب تحلیل گفتمان انتقادی ضرورت دارد. پژوهش حاضر بر اساس رویکرد جیمز پل جی به بررسی انتقادی سروده «جنازة حمورابی الأخیرة» از علی طه النوبانی می‌پردازد. بنا بر نتایج پژوهش، شاعر در این قصیده با نگرش جهان شمول خود، جهانی را ترسیم می‌کند که در آن انسانیت قربانی خواسته‌ها و تلاش برای ارضای امیال شخصی سیاستمداران و صاحبان قدرت شده است. در این سروده دو نوع هویت متضاد برجسته‌سازی می‌شود که در تقابل و ضدیت با هم قرار دارند. شاعر در این سروده با کاربست رمزگان‌‌های شناختی، اسطوره‌ای و تاریخی هویت و ماهیت کنشگران گفتمانی را برجسته می‌سازد. شاعر با کاربست رمزگان‌‌های مختلف فقر و آسیب‌های اجتماعی را ترسیم کرده و از انسان‌‌های طماعی سخن ‌می‌گوید که نمرود وار مردم را به بدبختی و نگون بختی کشانده‌اند.