بررسی برخی خصوصیات رویشگاهی و فنولوژی گیاه خوشاریزه کوهستانی (Echinophora cinerea) در مراتع استان کهگیلویه و بویراحمد
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد علوم و مهندسی مرتع، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
2 دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
3 استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فسا، فسا، ایران.
doi
10.22034/emj.2022.252688چکیده
خوشاریزه کوهستانی بانام علمی Echinophora cinerea از تیره چتریان است. این گیاه دارای خواص ضد سرطان، ضد باکتری و آنتیاکسیدان است. هدف از مطالعه حاضر، بررسی ویژگیهای اکولوژیکی و فنولوژی گیاه خوشاریزه کوهستانی در مراتع استان کهگیلویه و بویراحمد است. جهت انجام تحقیق، سه رویشگاه انتخاب و در هر رویشگاه 2 ترانسکت استقرار یافته و در راستای ترانسکتها، 30 پلات 2×2 مستقر شد. فاکتورهای درصد پوشش تاجی، تعداد پایه گیاه خوشاریزه و گونههای همراه برداشت شد. نمونههای خاک جهت تعیین پارامترهای خاک شامل کربن آلی خاک، مواد آلی خاک، فسفر، پتاسیم، ازت، PH، EC و بافت خاک برداشت شد. نتایج نشان داد که گیاه خوشاریزه کوهستانی در خاکهایی با بافت لومی، لومی شنی و لومی سیلتی، شیب 15 تا 30 درصد، دامنههای شمالی با اسیدیته 7/2 تا 8/4، هدایت الکتریکی 0/4 دسی زیمنس بر متر تا 0/85 دسی زیمنس بر متر میروید. میزان پوشش گونه خوشاریزه کوهستانی در مناطق پرشکفت شبلیز، کوخدان سیسخت و دلیبجک سپیدار به ترتیب: 33/4، 28/5 و 25/5 درصد است. متوسط تراکم گونه خوشاریزه به ترتیب: 6500، 6100 و 5800 پایه در هکتار است. نتایج نشان داد بین میانگین ویژگیهای خاک سه رویشگاه، بهجز فسفر در سطح احتمال 5 درصد اختلاف معنیداری وجود ندارد. نتایج نشان داد که گیاه خوشاریزه کوهستانی بسته به وضعیت اقلیمی منطقه، رشد خود را از اوایل اسفندماه همراه با افزایش دما شروع که تا اواسط اسفند ادامه دارد. رشد رویشی از اواسط اسفندماه شروع تا اوایل خردادماه ادامه دارد. مرحله گلدهی از اوایل خردادماه آغاز تا اوایل تیرماه ادامه دارد. مرحله بذردهی از اوایل تیرماه آغاز تا اواخر تیر ادامه دارد. مرحله ریزش بذر از اوایل مردادماه شروع تا اواسط مرداد ادامه مییابد. نتایج تحقیق حاضر میتواند بهعنوان یک راهنمای علمی جهت کشت گیاه با ارزش دارویی خوشاریزه کوهستانی در زمینه اصلاح و احیاء مراتع منطقه موردمطالعه مورد استفاده قرار گیرد.