تحلیل نشانهشناختی قصیده ی “تنویمة الجیاع”محمد مهدی جواهری بر اساس دیدگاه مایکل ریفاتر
نویسندگان
1 استادیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22034/mcal.2025.21618.2398چکیده
نشانه شناسی با کشف نشانهها و بکارگیری آنها در متن افقهای وسیعی را بین خواننده و متن برقرار کند. یکی از نظریه پردازان نشانه شناسی مایکل ریفاتر است. وی معتقد است میتوان از هر متن ادبی دو نوع خوانش استخراج کرد: خوانش اکتشافی و خوانش نشانه شناختی. خوانش اکتشافی همان خوانش ظاهری متن است اما خوانش نشانه شناختی از معنای ظاهری کلمات فراتر میرود و نشانههای موجود در متن را بررسی میکند سپس به آن عناصری که باعث ادبی تر شدن متن میشوند؛ دست پیدا میکند، مایکل ریفاتر در نظریه نشانه شناختی خود از عناصری مانند نا دستوریها، منظومههای توصیفی و انباشتها نام میبرد که خواننده از طریق آنان به عناصر دیگری همچون هیپوگرام و ماتریس دست پیدا میکند. در این مقاله با روش توصیفی - تحلیلی قصیده تنویمة الجیاع بررسی شد. نتایج نشان میدهد که دیدگاه نشانه شناختی مایکل ریفاتر قابل انطباق براین قصیده است؛ قصیده تنویمة الجیاع از دیدگاه نحوی نادستوریهای اندکی دارد اما از منظر معنایی مملو از نادستوریهایی مانند مجاز، کنایه، و استعاره میباشد.
