جلوه هایی از بینش اومانیسم سوسیالیستیِ آدونیس در مجموعه شعر اوراق فی الریح

نویسندگان

1 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

2 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه کیلان، رشت، ایران

doi
10.22034/mcal.2025.21553.2410
چکیده

آدونیس در میان شاعران عرب تنها کسی است که به طغیان زبانی به شیوه‌ای ظریف و کوبنده دست زده است و در این سنت‌شکنی فراتر از شعر و هنر، کارکرد پیام بیش‌از کلام و محتوای اجتماعی مقدم بر صورت است؛ ازآنجاکه در موازین نقد آدونیس، شعر معماری کلمه است و خلق جهانی تازه از راه واژه‌ها، توجه به واژه‌هایی همانند (کودک/ نسل/انسان، سرزمین/ وطن، فردا/ آینده، کار/ انقلاب) در مجموعه «اوراق فی‌الریح» ضروریست زیرا در مجاورت با هم و دیگر نشانه‌های استعاری همچنین نمادهای اسطوره‌ای همچون خورشید، ققنوس و تموز مفاهیم اومانیستی سوسیالیستی ازجمله اندیشه‌های تحول‌خواهانه و انقلابی، تعهد اجتماعی، جامعه‌ آرمانی و آینده‌ای عاری از خشونت را با تاکید بر ارزشها و کرامت انسانی تداعی می‌نمایند. این پژوهش بر آن است تا به شیوه‌ی تحلیلی توصیفی به‌منظور فهم بهتر و نقد دقیق‌تر اشعار این مجموعه و شناخت اندیشه‌های شاعر در پژوهشهای آتی،جلوه‌هایی از این تفکرات ایدئولوژیک را آشکار سازد. اومانیسم سوسیالیستی ادونیس در این مجموعه نوعی جهان‌بینی دموکراتیک و اخلاقی است که در پی برابرسازی اجتماعی ،مبارزه با بی‌عدالتی و ایجاد تحول در ملت و سرزمین بر نقش نسل آینده و نیروی کار در ایجاد تغییر و رهایی از سنتهای کهنه تائید میکند و با بهره‌گیری از فلسفه و زبان شعر در ساختاری نوآورانه سعی در ارائه تصویری جدید از انسان و جهان دارد. از این‌جهت با توجه به همزمانی سرایش این مجموعه در دوران بحرانی لبنان و تحولات منطقه‌ای، در این اثر میتوان شاهد ارتباط متقابل تحولات ادبی (هم ساختاری و هم معنایی) با تحولات سیاسی اجتماعی بود.