فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خشکسالی پدیده‌ای گسترده است که شدت آن در زمان و مکان متغیر است. پایش خشکسالی، تنها با استفاده از داده‌های هواشناسی به دلیل تعداد کم و پراکنش نامناسب ایستگاه‌ها دقیق نیست. لذا استفاده از سنجش از دور و شاخص‌های پوشش گیاهی، به عنوان راهکار تلفیقی مفیدی در مطالعه خشکسالی اهمیت دارد. تحقیق حاضر به‌منظور پهنه‌بندی خشکسالی در دشت یزد- اردکان با تلفیق داده‌های هواشناسی و سنجش از دور انجام شده است. در این تحقیق از داده‌های ایستگاه‌های هواشناسی یزد، میبد و مهریز بین سال‌های 1381 تا 1394 استفاده شده است. ابتدا شاخص بارش استاندارد (SPI)، در مقیاس ماهانه برای هر سه ایستگاه محاسبه شد. مقادیر ماهانه، متوسط گرفته شد و نقشه پهنه‌بندی میانگین SPI ترسیم شد. با استفاده از تصاویر لندست، شاخص SAVI محاسبه شد و نقشه آن در 16 زمان مختلف تهیه شد. به دلیل نقش دما در وقوع خشکسالی، شاخص تلفیقی تاثیر خشکسالی IDI با استفاده از دما و بارش و شاخص SAVI محاسبه شد. پهنه‌بندی مقادیر متوسط SPI نشان داد کمترین مقادیر SPI مربوط به مناطق میانی، شمال و جنوب شرقی و بیشترین مقادیر مربوط به ارتفاعات غربی دشت می‌باشد. نقشه پهنه‌بندی SAVI نشان داد که مراتع منطقه میبد و یزد دارای کمترین تراکم می‌باشد. ضریب همبستگی مقادیر SPI و SAVI بین 0/5 تا 0/65 تغییر می‌کند و مقادیر بیشتر متعلق به محدوده مهریز است. مقادیر IDI در مراتع مرتفع‌تر کمتر است یعنی این مناطق از خشکسالی تاثیر کمتری داشته‌اند. متوسط مقادیر IDI در محدوده مهریز، یزد و میبد حداکثر به 5، 100 و 160 می‌رسد. تغییرات زمانی شاخص‌های خشکسالی نشان داد در مواقعی که بارش افزایش‌یافته‌، شاخص IDI کاهش‌یافته است. امکان وقوع تأخیر زمانی بین تغییرات بارش با تغییر شاخص IDI نیز مشاهده‌ شد. مقایسه مقادیر ماهانه IDI و بارندگی نشان داد بازه زمانی تاثیر بارندگی بر مقادیر شاخص IDI حدود سه ماه است.