اثرات بیوچار و پودر گیاه ذرت بر خواص فیزیکی خاک و کاهش فرسایش بادی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد. ایران.

2 دانشیار، گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

3 دانش آموخته کارشناس ارشد مدیریت بیابان، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد. ایران.

doi
10.22034/emj.2021.249011
چکیده

انتشار ریزگردها از فرسایش بادی یک پدیده گسترده‌ای است، که پیامدهای قابل توجهی برای اکوسیستم‌ها و سلامت انسان دارد. افزودن مواد مؤثر در خاک‏های تخریب شده روشی مناسب برای ایجاد و ثبات خاکدانه می‎باشد که می‎تواند منجر به کاهش تولید ریزگرد شود. این مطالعه به منظور بررسی تأثیر بیوچار بقایای ذرت و پودر بقایای ذرت بر خصوصیات خاک و فرسایش بادی خاک دشت شهرکرد انجام شد. در این تحقیق علاوه بر پودر حاصل از بقایای گیاه ذرت، بیوچار آن در سایز کوچکتر از 2 میلی‎متر تهیه و به خاک لومی مورد مطالعه در نسبت 5 درصد وزنی افزوده شد. در طول دوره آزمایش، خاک‎ها در زمان‏های 5، 20، 45 و 60 روز پس از اضافه نمودن بیوچار و پودر حاصل از بقایای گیاه ذرت نمونه‎برداری شدند تا تغییرات خواص خاک در طول زمان ارزیابی شود. همچنین در یک دوره 60 روزه در تونل باد شبیه‌سازی انجام گرفت که نشان داد، چگونه اصلاح خاک می‌تواند به طور غیرمستقیم پتانسیل فرسایش باد را کنترل نماید. نتایج آزمایشگاهی نشان داد که استفاده از پودر بقایای گیاه ذرت باعث افزایش معنی‌دار (سطح 0/05) ماده آلی و پایداری خاکدانه نسبت به بیوچار آن می‌شود. استفاده از پودر بقایای گیاه ذرت، ماده آلی خاک را به ترتیب 1/17، 1/27، 1/77 و 2/1 برابر در روز 5، 20، 45 و 60 نسبت به نمونه شاهد افزایش داد. خاک فرسایش یافته در روز 5 و 60 در تیمار بیوچار بقایای گیاه ذرت به ترتیب 184/24 و 65/15 گرم بر متر مربع بود و در روز 5 و 60 تیمار در پودر بقایای گیاه ذرت به ترتیب 171/84 و 49/49 گرم بر متر مربع است. در نهایت استفاده از پودر بقایای گیاه ذرت سبب ثبات خاک، افزایش پایداری خاک و در نهایت منجر به کاهش معنی‌دار (سطح 05/0) فرسایش بادی خاک شد.