فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بارخان‌ها یکی از فراوان‌ترین اشکال تپه‌های ماسه‌ای بوده و هجوم ماسه‌های روان در قالب تپه‌های بارخانی و بارخان‌های ناقص، یکی از مهم‌ترین مخاطرات محیطی در عرصه‌های درگیر با فرسایش بادی است، لذا ارزیابی و شناسایی همه جانبه آنها بسیار حایز اهمیت است. هدف از پژوهش حاضر، بررسی ویژگی‌های گرانولومتری بارخان‌های محدوده شهرستان اردکان، در ارتفاع‌های مختلف است. در سال 1395، محدوده‌ی منطقه‌ی مورد مطالعه با استفاده از تصاویر ماهواره ای و نرم‌افزار Google Earth شناسایی و سپس با بازدید میدانی در منطقه اردکان، از 6 بارخان در دو ارتفاع مختلف، نمونه‌برداری صورت گرفت. این نمونه برداری با توجه به شکل و هندسه‌ی بارخان، در ارتفاع بالاتر با تعداد کمتری صورت گرفت. سپس در آزمایشگاه، گرانولومتری بر روی نمونه‌ها انجام گردید. در مرحله‌ی بعد نتایج مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت و با انجام آزمون t مستقل، معنی‌دار بودن اختلاف هر یک از متغیرها بررسی شد. نتایج نشان داد بیش‌ترین فراوانی نمونه‌ها در دامنه رو به باد، مربوط به ماسه‌های با اندازه‌ی 250 تا 500 میکرون به میزان 54/68 درصد و در دامنه پشت به باد با اندازه‌ی 125 تا 250 میکرون به میزان 51/97 درصد می‌باشد. همچنین متغیرهای قطر میانگین، چولگی و جورشدگی در محدوده صفر تا 2 متر دامنه رو به باد و پشت به باد دارای اختلاف معنی‌دار در سطح  5 درصد می‌باشد و بین دو دامنه اختلاف معنی‌داری در متغیر کشیدگی مشاهده نشد. همچنین، مشخص شد در محدوده 2 تا 4 متر تپه‌های بارخان اختلاف معنی‌داری بین متغیرهای جورشدگی و کشیدگی در دو طرف دامنه رو به باد و پشت به باد وجود ندارد و در این محدوده بین دو متغیر قطر میانگین و چولگی اختلاف معنی‌دار در سطح 5 درصد مشاهده گردید. نتایج مبین آن است که نسبت همگنی ابعاد دانه‌های ماسه در شیب‌های پشت به باد و رو به باد متفاوت است.