فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مهم ترین دغدغه‌های وجودی انسان، مسئله مرگ و مرگ هراسی است. اروین دیوید یالوم به عنوان یکی از نظریه پردازان حوزۀ نقد روانکاوی در نظریۀ خود به مسلّمات هستی چهارگانه نظیر: مرگ، آزادی، تنهایی و پوچی اشاره و برای هر یک راه درمانی را بیان کرده است. در این پژوهش و با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی مضمون مرگ اندیشی و هراس از آن و راهکارهای رهایی از آن در دو رمان «زهراللّیمون وقصص أخری» از علاء الدیب و «تلک الرائحة» از صنع الله ابراهیم بر اساس نظریه اروین یالوم مورد واکاوی قرار گرفته است. برآیند پژوهش نشان می‌دهد مرگ اندیشی و هراس از آن ریشه‌ها و عوامل متعددی دارد. می‌توان گفت مهم‌ترین علل مرگ‌اندیشی و مرگ‌هراسی در نزد شخصیت‌های دو رمان «زهراللّیمون وقصص أخرى» و«تلک الرائحة»، تنهایی و تمایل به حضور در کنار دیگری و ارتباط با آنها است. از میان روش‌های تعیین شده از سوی یالوم برای انکار و رهایی از مرگ هراسی، راهکارهایی نظیر امید به نجات دهندۀ غایی، پشیمانی، موج آفرینی و خلاق بودن تنها در رمان «زهر اللیمون» مشاهده گردید. به عنوان مثال فتحی به عنوان یکی از شخصیت‎های اصلی داستان «القاهره» در شرایط مختلف با مرگ هراسی دست و پنجه نرم می‌کند. او راهکار امید به نجات دهندۀ غایی به عنوان یکی از شگردهای کاهش هراس از مرگ را در دادگاه و با امید به نجات یافتن از مرگ احتمالی ناشی از قصاص با لطف و عنایت خداوند نمایان ساخته است.