تاثیر تهدیدات زیست‌محیطی بر امنیت ملی (مطالعه موردی: کرانه‌های جنوبی دریای خزر)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته جغرافیای سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم‌ و تحقیقات تهران

2 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس

3 استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت

4 استاد جغرافیای دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم‌وتحقیقات تهران

doi
چکیده

در دهه­های اخیر تغییرات زیست‌محیطی، چالش‌های اساسی را در ارتباط با امنیت انسانی در جهان ایجاد کرده است. بخشی از این ناامنی، ناشی از بحران‌های طبیعی است که امنیت ملی کشورها را متاثر ساخته است، از این‌رو از متغیرهای اساسی امنیت ملی محسوب می­شوند. ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی، از کشورهای است که از ناامنی‌های زیست‌محیطی تأثیرپذیر بوده و این شرایط حیات شهروندان آن را تهدید می­کند. یکی از مناطقی که بیشترین تاثیرگذاری را بر دگرگونی­های طبیعی ایران دارد، کرانه­های جنوبی دریای خزر است و تداوم آن بستر ایجاد بحران ملی و منطقه­ای را در پی دارد. تحقیق حاضر با روش توصیفی- تحلیلی انجام شده و منابع مورد نیاز به روش کتابخانه­ای جمع­آوری شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که حوزه خزر به دلیل موقعیت بیوکلیمایی، ژئومورفولوژیکی، ساختار زمین‌شناختی و زمین­لغزشی زیرسطحی و ...، در معرض تهدیدات بالقوه و بالفعل قرار دارد. از آنجا که زندگی ساکنان کرانه‌ای خزر و سایر اکوسیستم­های وابسته، به پایداری این اکوسیستم بستگی دارد، بروز هر نوع تهدیدی(طبیعی یا انسان ساخت)، بر تمام فضاهای مرتبط با خزر و کرانه‌های آن تاثیر می­گذارد و این دگرگونی با بحران‌های گسترده انسانی و ناامنی همراه خواهد بود.