نشانگرهای شایستگیهای رهبری مدیران آموزشی؛ یافته های یک مطالعه داده بنیاد
نویسندگان
1 مدرس دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
2 دکتری مدیریت آموزشی دانشگاه تهران و مدرس دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
doi
چکیده
هدف اصلی پژوهش، ارائه الگوی شایستگی رهبری مدیران مدارس ابتدایی است که با رویکرد دادهبنیاد انجام شده است. ابزار گردآوری اطلاعات مصاحبه نیمهساختاریافته با 22 نفر از مدیران، معاونان و معلمان مدارس صورت گرفته است که با روش نمونهگیری نظری انتخاب شدند. در این پژوهش، برای تحلیل مصاحبهها از روش تحلیل محتوا و برای تعیین روایی از تطبیق توسط اعضا و بررسی همکار استفاده گردید. برای تعیین پایایی نیز از پایایی بازآزمون و روش توافق درونموضوعی استفاده شد. مفهومها و مؤلفههای شایستگیهای رهبری (144 مفهوم کلیدی، 29 مقوله اولیه و 5 مقوله ثانویه) از مصاحبهها مشخص و در قالب الگوی مفهومی داده بنیاد تدوین شد. بر اساس یافتههای پژوهش، مقوله محوری، شایستگی رهبری مدیران است. مؤلفههای برآمده از دل مصاحبهها به این شرح است: مؤلفههای برنامهریزی استراتژیک؛ شامل تفکر استراتژیک، آیندهنگاری، هدفگذاری؛ مؤلفههای مدیریت همهجانبه شامل مدیریت بر رفتار، مدیریت منابع، مدیریت هزینه، مدیریت اقتضایی، ایجاد انگیزه؛ مؤلفههای دانشافزایی شامل تخصص علمی، دانش تعلیم و تربیت، دانش مدیریت، دانش ارتباطات، مهارتهای پژوهشی، مهارتهای ارتباطی، ایجاد شبکههای ارتباطی، شناخت فعالیتهای مدارس، شناخت ارزشها، شناخت محیط، شناخت ساختار؛ مؤلفههای ویژگیهای فردی شامل اخلاقی، رفتاری، شخصیتی، نگرشی، هوشی و اعتقادی و همچنین مؤلفههای اعتبار شامل وجهه در بین مدیران مدارس، وجهه اخلاقی، عامل تغییر و تحول خواهی است.
