فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: به‌وجود آوردن شرایط آسایش حرارتی در فضای باز مناطق شهری یک عامل موثر و مهم در سلامت عابران پیاده به حساب می‌‌آید. این مسئله در اطراف بلوک‌‌های مسکونی به دلیل حضور طولانی مدت افراد در فضای باز حائز اهمیت می‌‌باشد. لذا در این پژوهش به بررسی شرایط آسایش حرارتی در اطراف بلوک‌‌های مسکونی پرداخته شده است. هدف پژوهش بررسی تاثیر الگوهای مختلف قرارگیری بلوک‌‌های مسکونی بر شرایط محیطی در فضاهای باز شهر تبریز در فصل تابستان می‌‌باشد.روش پژوهش: جهت انجام پژوهش ابتدا به بررسی الگوهای قرارگیری بلوک‌‌های مسکونی در این شهر پرداخته شد و با بررسی‌‌ها به‌عمل آمده مشخص گردید سه الگوی پراکنده، خطی و حیاط مرکزی بیشترین الگوی استقرار بلوک‌‌های مسکونی در این شهر به‌حساب می‌‌آیند. لذا سه الگوی نامبرده در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفت. جهت دستیابی به این هدف، از نرم‌‌افزار انویمت مدل 4.4.4 استفاده شد و برای سنجش آسایش حرارتی الگوی متوسط نظرسنجی پیش‌‌بینی شده (PMV) که یکی از فاکتورهای مهم در سنجش شرایط آسایشی می‌‌باشد، مورد بررسی قرار گرفت. همچنین 5 رسپتور در نقاط مختلف سایت جهت برداشت شرایط محیطی تعیین شد.یافته‌‌ها: براساس یافته‌‌های تحقیق، الگوی استقرار بلوک‌‌های ساختمانی تاثیر مستقیمی بر شرایط آسایش حرارتی در فضاهای باز داشت. در هر سه الگوی مورد بررسی، مقادیر شاخص مذکور از ساعات ابتدایی روز روند صعودی داشته و در ساعت 15 به اوج رسید. مقدار عددی شاخص مذکور در این ساعت در الگوهای پراکنده، خطی و حیاط مرکزی به‌‌ترتیب برابر با 4/18، 3/81 و 3/29 بود. در اغلب ساعات روز، الگوی حیاط مرکزی میانگین کمتری نسبت به دو الگوی دیگر نشان داد. میانگین شاخص PMV در پنج رسپتور تعیین شده در ساعات مورد مطالعه، در الگوی حیاط مرکزی برابر با 1/97 بود که این مقدار با الگوی پراکنده 0/26 و با الگوی خطی 0/25 اختلاف داشت. بیشترین اختلاف میان الگوها در بازۀ زمانی 13 تا 16 بود که بر نقش تعیین‌کنندۀ الگوی استقرار بلوک‌‌ها در شرایط بحرانی تاکید دارد.نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق نشان می‌‌دهد نحوۀ استقرار بلوک‌‌های مسکونی بر شرایط آسایشی در فضای باز تاثیر گذاشته و الگوی حیاط مرکزی نسبت به دو الگوی دیگر شرایط بهتری در محیط به‌وجود می‌‌آورد. با این حال هیچ‌‌کدام از الگوهای بررسی شده در ساعات اوج گرما، شرایط آسایشی را در محیط ایجاد نکرده و در این راستا باید سایر عوامل محیطی در نظر گرفته شود. در نتیجه، استفاده از الگوی حیاط مرکزی، همراه با سایر راهبردهای طراحی اقلیمی مانند پوشش گیاهی، سایبان‌ها، عناصر آبی و غیره، می‌تواند به عنوان راهکاری مؤثر برای بهبود شرایط محیطی در فضاهای باز توصیه شود.