فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در اندیشه «هابرماس»، خرد اجتماعی از مهمترین پیشفرض‌های عصر روشنگری است وهر گونه تغییر وتحول در سایه خرد جمعی و کنش ارتباطی مبتنی بر عقلانیت امکان‌پذیر خواهد بود. هابرماس بر این عقیده است که خردگرایی ریشه در فرآیند ارتباط دارد، وی عقلانیت ابزاری «مارکس وبر» را نمی‌پذیرد و در مقابل، مفهوم عقلانیت ارتباطی را مطرح می‌سازد . از نگاه وی تداوم حرکات توده‌ها و خنثی کردن دیگری و مقابله با تضادهای اجتماعی حاکم، نتیجه خردگرایی جمعی و کنش ارتباطی توده است. ایهاب الشلبی از شعرای نوگرای اردن و فلسطینی الأصل است که با نگاهی انتقادی، واقعیت سیاسی و اجتماعی کشورهای عربی را ترسیم می‌کند. پژوهش حاضر با تکیه بر روش کنش ارتباطی هابرماس که پرچمدار مکتب فرانکفورت است به بررسی کنش ارتباطی سوژه‌ها وعوامل مؤثر در شکل‌گیری بهار عربی در آینه اشعار این شاعر اردنی می‌پردازد. نتایج پژوهش بیانگر این است که در اندیشه االشلبی بازگشت به آگاهی و وتعامل مبتنی بر عقلانیت انتقادی مهمترین عامل در شکل گیری خیزش‌های عربی وشروع دومینوی فروپاشی قدرت‌ها است و علاقه رهایی بخش سبب خروج و برخورد بهنجار کنشگران با قدرت‌های سلطه‌گر بوده است. زبان عربی و دین به عنوان مهمترین پایه‌های فرهنگی نقش مهمی در خلق جهان زیست فعلی و همچنین تسری خیزش‌های انقلابی به دیگر کشورها داشته است. بهار عربی در دید شاعر مرحله عقلانیت حاکم بر اندیشه توده‌های رنج کشیده است.