بررسی عوامل مؤثر بر تحقق شهر فراگیر در شهر ساری

نویسندگان

1 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

2 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

3 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، واحد نور، دانشگاه آزاد اسلامی نور، نور، ایران

doi
10.22034/jsc.2025.469043.1791
چکیده

تشدید نابرابری‌های اجتماعی و اقتصادی در شهرهای جهان باعث مطرح‌شدن نظریه‌های جدید شهری شده است. شهرهای فراگیر به دلیل توانایی‌شان در بهبود کیفیت زندگی تمامی ساکنان و کاهش نابرابری‌ها از اهمیت بالایی برخوردارند. هدف این پژوهش شناسایی عوامل اثرگذار و اثرپذیر و چگونگی تأثیرگذاری این عوامل بر یکدیگر که به‌نوعی آینده شهر ساری وضعیت همه‌شمولی آن را تحت تأثیر قرار می‌دهد، بوده تا با شناسایی این عوامل و نیروهای پیشران، زمینه و بستر لازم برای تصمیم‌گیری کارآمد در حوزه شهر فراگیر فراهم شود. تحلیل روابط ساختاری بین شاخص‌ها چشم‌انداز روشن‌تری از آینده شهر را نشان خواهد داد. جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات هم به‌صورت اسنادی و میدانی بوده است. جامعه آماری پژوهش شامل 20 نفر از خبرگان و متخصصان بوده‌اند و روش نمونه‌گیری نیز به‌صورت هدفمند انجام گردید. همچنین برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزار MICMAC (برای محاسبات اثرات متقاطع) بهره گرفته شد. یافته‌ها بیانگر آن بوده است که، شاخص‌های برنامه‌ریزی و مدیریت شهری، تأمین مالی مبتنی بر زمین، دسترسی به منابع مالی، زمین و مسکن قابل استطاعت، و بازسازی فضای عمومی به‌عنوان شاخص‌های کلیدی و مؤثر بر تحقق شهر فراگیر می‌باشند. همچنین محاسبات اثرات متقاطع نشان داد که پراکنش شاخص‌ها در نمودار مختصاتی، حاکی از عدم پایداری سیستم شهر فراگیر شهر ساری است.