«الأسود یلیق بک» اثر أحلام مستغانمی، روایتی به قلم یک زن

نویسندگان

1 عضو هیات علمی/دانشگاه یزد

2 عضو هیأت علمی دانشگاه یزد

3 کارشناس ارشد رشته زبان و ادبیات عربی-دانشگاه یزد

doi
10.22034/mcal.2023.19175.2278
چکیده

زنانه‌نویسی یکی از شاخه ها و گرایش‌های مرتبط با مکتب فمنیسم است که بر اساس خصوصیات و خلقیات روحی و روانی زنان و ویژگی‌های اجتماعی آنان شکل گرفته است؛ در واقع رسالت اصلی این گرایش «بررسی جنسیت در زبان» است که تفاوت‌های رفتاری زنان و مردان در استفاده از ظرفیت های زبانی را مورد بررسی قرار می‌دهد رمان «الأسود یلیق بک» نوشتۀ «احلام مستغانمی»، رمانی به قلم یک زن است که در آن می‌توان ضمن مشاهده‌ی مؤلفه‌های زنانه، ردّپایی از مسائل مرتبط با الجزایر و موضوعات مرتبط با استعمار را دریافت. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی، ضمن بررسی عوامل پیدایش ادبیات زنانه در الجزایر، با استفاده از ویژگی‌های ادبیات زنانه، زنانه‌نویسی و میزان بهره‌گیری نویسنده از عناصر آن به این سؤال پاسخ داده که از میان مؤلفه‌های این ادبیات، وی از کدام مؤلفه بیشتر استفاده کرده و علت آن چیست. نتیجه‌ی پژوهش حاکی از آن است که حضور زنان تحصیل‌کرده و انتشار آثار آنان، هرچند به صورت محدود، به شکستن تابوی سکوت زنان کمک‌کرده و منجرشده است تا آنان بیشتر به نوشتن و بیان مشکلاتشان در اجتماع مردسالار الجزایر مبادرت ورزند. در این رمان، مؤلفه‌های «بیان خاطرات و احساسات، استفاده از تردیدنماها، جزئی‌نگری و استفاده از رنگ‌ها، به‌کار گیری اصطلاحات زنانه» قابل مشاهده است که از این میان، استفاده‌ی نویسنده از دو مؤلفه‌ی «بیان احساسات (ترس و نگرانی) و تردیدنما» بیشتر به‌چشم می‌خورد که مورد اول می‌تواند گویای به خطر افتادن امنیت روانی زنان در جامعه‌ی الجزائر باشد و مورد دوم از محدودیت‌های خاص زنان برای اظهارنظر آزادانه حکایت کند.