نقش و جایگاه منطق استدلال استرجاعی در علوم راهبردی

نویسندگان

1 دانشگاه عالی دفاع ملی

doi
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش و جایگاه منطق استدلال استرجاعی در علوم راهبردی به رشته تحریر درآمده است. در این میان، منطق استدلال استرجاعی در کنار دو منطق استدلال قیاسی  و استقرایی، از ظرفیت قابل‌توجهی در پژوهش‌ها به‌ویژه پژوهش‌های راهبردی که دارای ماهیتی پیچیده، پنهان، لایه‌لایه و تکوینی دارند، برخوردار است. از منظر منطق استرجاعی، واقعیت‌ها از حیث هستی‌شناختی در ساختاری کلیت پایه، دارای وابستگی متقابل و پنهان، تکوین و شکل پیدا می‌کنند. بنیان‌های نظری این روش در مکاتبی چون دیالکتیک، پراگماتیسم، نسبی‌گرایی، پست‌مدرنیسم و ریخت‌یابی قابل مشاهده می‌باشد. منطق استرجایی دارای پنج راهبرد شامل: تفکر خلاف واقع، آزمایش‌های فکری و اجتماعی، مطالعه شرایط آسیب‌شناختی، مطالعه موارد بحرانی و مقایسه موارد متفاوت می‌باشد. همچنین در این منطق، شش مرحلۀ توصیف، دقت و وضوح تحلیلی، بازتوصیف نظری، نمونه‌گیری موارد بحرانی، مقایسه نظری، ساختاربندی و زمینه‌بخشی برای پژوهش درنظر گرفته شده است.