بررسی و نقد آراء کمال ابو دیب در حوزه نقد فمنیستی

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشیار، دانشگاه تهران

doi
10.22034/mcal.2023.18956.2271
چکیده

فمنیسم، جنبشی سازمان یافته جهت دفاع از حقوق زنان است که ریشه های آن به دوران روشنگری اروپا می رسد. این جنبش در سرتاسر تاریخ پرفرازونشیب خود، خواهان برانداری نظام مردسالار و از بین بردن سیطره تبعیض جنسی بوده است. دفاع از آرمان‌های عدالت‌طلبانه زنان و مطالبه حقوق از دست رفته این قشرجامعه، محدود به سرزمین خاصی نشد و دراین بین کشورهای عربی؛ مصر، لبنان و سوریه در جنبش دفاع از حقوق زنان پیشگام شدند. کمال ابودیب یکی از پیشگامان نقد فرهنگی در گفتمان انتقادی عربی می‌باشد که در طی چند دهه اخیر، بسیاری از آثار خویش را به موضوع فرهنگ و زن اختصاص داده است. از زمان انتشار کتاب «الحریة»، موضوع فرهنگ و به‌ویژه مسائل مربوط به زن، به محور اصلی گفتمان نقدی ابودیب تبدیل شده است. آثار ابودیب دربرگیرنده چالش های فرهنگی جامعه عربی در برخورد و تعامل متفاوت با جنس زن می‌باشد که مراحل مختلف زندگی زن از تولد تا دانشگاه و زندگی مشترک را شامل می‌شود. وی مانند فیلسوفانی چون فوکو و دریدا معتقد است که علت جایگاه متفاوت زنان در جوامع مردسالار را باید در روند زندگی زنان عرب جست که از لحظه تولد شروع و تا بزرگ سالی ادامه دارد. در واقع علت این تبعیض جنسیتی، رفتارهایی است که از همان بدو تولد بین این دو جنس بشری تفاوت هایی ایجاد می‌کند.