فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: در طی دهه‌های اخیر الگوهای توسعه شهری و تغییر و تبدیل کاربری اراضی شهری، باعث تغییرات اقلیمی و افزایش گازهای گلخانه‌ای بخصوص در کلانشهرها شده که تداوم این روند باعث تغییر در جریانات مربوط به خدمات اکوسیستمی از جمله ذخیره و ترسیب کربن می‌شود. کاهش خدمات اکوسیستمی بر رفاه و کیفیت زندگی شهروندان تاثیر منفی دارد. در این بین زیرساخت‌های سبز شهری نقش ویژه و مهمی در ذخیره و ترسیب کربن برعهده دارند. از این رو هدف از پژوهش حاضر ارزیابی خدمت اکوسیستمی ذخیره و ترسیب کربن زیرساخت‌های سبز کلانشهر تبریز است.روش پژوهش: در این پژوهش با استفاده از داده‌های مربوط به تصاویر ماهواره ای لندست، کاربری اراضی/پوشش اراضی، جدول بیوفیزیکی، GIS و نرم افزار InVEST به ارزیابی خدمت اکوسیستمی ذخیره و ترسیب کربن زیرساخت‌های سبز تبریز پرداخته شده است.یافته‌ها: یافته ها نشان داد که کلانشهر تبریز در طی سال‌های 1363، 1381 و 1401 به ترتیب توانسته در حدود 15.26155، 26154.62 و 26151.01 تن کربن را در هکتار ذخیره کند. این مورد ‌نشان‌دهنده این است که ظرفیت کلانشهر تبریز برای ذخیره کربن رفته رفته کاهش پیدا کرده است. همچنین کلانشهر تبریز توانسته در طی دوره زمانی 1381-1363، 1401-1381 و 1419-1401 به ترتیب 26154.62، 26151.03 و 26150.49 تن کربن را ترسیب کند که به ترتیب 261.55، 261.51 و 261.51 میلیون دلار ارزش اقتصادی دارد. کلانشهر تبریز در هر سه دوره زمانی مذکور توانسته بیشتر کربن ذخیره شده را ترسیب کند ولی ترسیب منفی در این منطقه خیلی بیشتر از ترسیب مثبت و موثر بوده است. به عبارتی وضعیت کلانشهر تبریز در هر سه دوره مذکور به لحاظ ترسیب کربن بدتر شده است.نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که در ذخیره و ترسیب کربن تبریز، کاربری اراضی/پوشش اراضی نقش مهم و ویژه‌ای داشته است. در ظرفیت ترسیب کربن کلانشهر تبریز در طی سه دوره زمانی مذکور به ترتیب کاربری‌های فضای سبز و اراضی بایر بیشترین نقش را داشته اند. ترسیب کربن به ویژه ترسیب کربن مثبت در کلانشهر تبریز در هر سه دوره زمانی مذکور به صورت نامتوازن و ناهمگون بوده است. بیشتر قسمت‌های تبریز دارای ترسیب منفی بوده است و تنها قسمت‌های محدودی از بخش‌های شمال غربی و قسمت هایی از جنوب شرقی و غربی تبریز ترسیب مثبت داشته است.