تهدیدات امنیتی جمهوری اسلامی ایران در آسیای مرکزی مبتنی‌ بر بنیادگرایی اسلامی (با تأکید بر بُعد نرم‌افزاری)

نویسندگان

1 دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران، مربی و عضو هیئت علمی دانشکده فارابی

2 استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران

3 استادیار علوم سیاسی دانشکده فارابی

4 استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران

doi
چکیده

جریان بنیادگرایی اسلامی به دلایل ضعف اقتصادی و سیاسی، گسترش استبداد، فساد و تنش­های قومی و مذهبی، با حمایت­های برخی قدرت­های منطقه­ای و فرامنطقه­ای توانست در آسیای مرکزی به حیات خود تداوم بخشد. عملکرد گروه‌های بنیادگرا در کشورهای آسیای مرکزی، پیامدهای سیاسی - امنیتی قابل‌توجهی را برای منطقه حساس غرب‌آسیا رقم‌زده که آثار آن بیشتر کشورهای منطقه ازجمله جمهوری اسلامی ایران را هدف قرار داد. با عنایت به موارد فوق، پژوهش حاضر درصدد بررسی تهدیدات امنیتی جمهوری اسلامی ایران در آسیای مرکزی مبتنی‌بر بنیادگرایی اسلامی با تأکید بر بُعد نرم‌افزاری می‌باشد.  نوع پژوهش حاضر، کاربردی و روش آن توصیفی تحلیلی است. به منظور شناسایی تهدیدات امنیتی ج.ا.ا ناشی از فعالیت­های بنیادگرایی اسلامی در آسیای مرکزی در حوزه نرم­افزاری و دستیابی به مدل مطلوب در این زمینه، بعد از توزیع پرسشنامه، اطلاعات جمع‌آوری‌شده با استفاده از نرم­افزارهای اس.پی.اس.اس و آموس، مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت که نتایج حاصله فرضیه پژوهش مبنی بر «تهدیدات امنیتی ج.ا.ا در آسیای مرکزی ناشی از فعالیت­های بنیادگرایی اسلامی در حوزه نرم­افزاری شامل اندیشه مذهبی، اندیشه قومی و اندیشه نژادی است» را تائید می­نماید؛ ضمن اینکه مؤلفه اندیشه مذهبی بیشترین تأثیر را در تهدیدات امنیتی بعد نرم­افزاری داشته است.