تاریخی‌نگری در فرایند اجتهاد با تأکید بر روش اجتهادی و شیوه مقارنه‌ای آیت‌الله بروجردی

نویسندگان

1 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران

doi
چکیده

تاریخی‌نگری یکی از روشهای فهم متون دینی است. در این روش هر فهمی از این متون باید تحت تأثیر زمینه­‌های متن در دوره صدور آن بررسی شود. آیت­‌الله بروجردی در روش اجتهادی خود اهتمام ویژه­‌ای به تاریخی­‌نگری داشته و به­‌نظر می­‌رسد یکی از مواردی که برداشتهای روایی وی را استوار می­‌کند، رویکرد تاریخی­‌نگری به شرایط صدور روایات و ریشه­‌یابی تاریخی مسائل خلافی باشد و از رهگذر این نگاه تاریخی، وی به توانمندی بی­‌نظیر در تفسیر و توجیه روایات دست یافته بود، لذا می­‌توان ایشان را صاحب «سبک خاص و مستقل در نحوه اجتهاد با رویکرد مقارنه­‌ای» نامید. در این نوشتار بر آنیم تا با معرفی مختصر روش اجتهادی این فقیه برجسته به بیان جایگاه تاریخی­‌نگری در فرایند اجتهاد ایشان و خصوصیات آن در سه حوزه اصولی، حدیثی و رجالی و همین­‌طور فقهی بپردازیم و اثبات نماییم توجه به این مؤلفه مانع بحثهای انتزاعی در اجتهاد شده و به دلیل ارائه تفسیری واقع­‌گرایانه از روایات، میزان وثوق به مراد معصوم را به نحو چشمگیری افزایش خواهد داد.