فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مطالعات سکه‌شناسی همواره اطلاعات مفید و دقیقی در ارتباط با نحوۀ تولید و شرایط اقتصادی و پیشرفت‌های صنعتی درزمینۀ ساخت سکه در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد. مطالعه دربارۀ عملکرد ضراب‌خانه‌های محل تولید این سکه‌ها درواقع بررسی این شاخصه‌ها از دیدگاه دیگر است. در پژوهش حاضر با توجه به اهمیت ضراب‌خانه‌های سه شهر همدان، تبریز و سلطانیه به مقایسۀ آن‌ها از طریق مطالعۀ فیزیکی و شیمیایی سکه‌های تولید شده توسط این ضراب‌خانه‌ها پرداخته‌ شده است.  به‌همین جهت 74 سکۀ ایلخانی از دورۀ «سلطان ابوسعید» از این سه ضراب‌خانۀ همدان، تبریز و سلطانیه انتخاب گردید. در پژوهش حاضر، از روش توصیفی و تحلیلی استفاده ‌شده است و روش آزمایش غیرمخرب pXRF به‌منظور تجزیۀ عنصری سکه‌ها به‌کاررفته است. این واکاوی به‌دنبال یافتن پاسخ این پرسش‌ها است؛ 1) ضراب‌خانه‌های عصر ابوسعید در ضرب سکه‌ها از چه الگویی در قطر و وزن سکه‌ها پیروی کرده‌اند و رابطۀ این الگوی احتمالی با الگوهای مشخص حکومت مرکزی چیست؟ 2) مطالعات آزمایشگاهی عناصر این سکه‌ها به‌وسیلۀ دستگاه pXRF چه اطلاعاتی درمورد شرایط سیاسی و اقتصادی حاکم‌بر آن زمان در اختیار ما قرار می‌دهند؟ مطالعات سکه‌ها نشان می‌دهد در دورۀ حکومت ابوسعید سکه‌ها در اندازه‌های تقریباً یکسانی ضرب می‌شدند. پیاده‌سازی متون و نمادهای یکسان، نشان‌دهندۀ ضرب سکه‌ها تحت الگوی مشخص است. تغییرات نه‌چندان زیاد در درصد نقره‌های موجود در سکه‌ها، می‌تواند بر ثبات سیاسی و اقتصادی در دوران این حاکم تعبیر شود. بررسی سکه‌ها نشان‌دهندۀ جعلی بودن سکۀ شمارۀ 68 است؛ هم‌چنین مشاهدۀ آرسنیک در برخی از سکه‌ها نشان می‌دهد که دمای لازم برای تهیۀ ورقه‌های اولیه جهت ضرب سکه از دمای تبخیر آرسنیک کمتر بوده است.